Kalkbranderijen en meer - in het Geuldal

[antoni]

Kalkbranderijen en meer – in het Geuldal

Laat ik het draadje openen met een afbeelding van wat ik ooit hoop te voltooien. Een modelbaan in h0 gesitueerd tussen de heuvels in Zuid-Limburg in de omgeving van Valkenburg. Zoals al gezegd in het topic nieuwe leden: wel een Nederlandse baan, maar dus niet in het platland   De lengte van de baan is 6,5 meter, en de grootste breedte is 3 meter.

Op de baan zullen (ooit - als het meezit) twee kleine kalkbranderijen worden gebouwd, en twee kleine stations. Eigenlijk één station Schin op Geul, en voormalige halteplaats Oud-Valkenburg. De periode welke uitgebeeld gaat worden ligt tussen 1920 en 1949.

Hier de stand van zaken op dit moment. Alle rails die straks zichtbaar zal zijn is bevestigd. Voor het zichtbare gedeelte is Weinert Mein Gleis gebruikt. Alle rails die in verdekte gedeelten ligt is Rocoline. De bouwwerken die nu op de baan staan zijn kartonnen mockups. Ze zijn correct in afmeting, maar slechts bedoeld om te bepalen of de modellen passen.

Zo zag het eruit in 2019 na anderhalf jaar ontwerpen en rekenen. Het prille begin van het bouwwerk. Als ik zo terugkijk toch wel grappig hoe dat evolueert.

De modelbaan is opgebouwd uit 7 gekoppelde segmenten. De frames en de spanten zijn gemaakt van populieren multiplex, vanwege het gewicht.

Het sporenplan, alle lagen gestapeld. In dit plan is naderhand een kleine wijziging aangebracht voor het raccordement van Filippo. In het bovenste deel het schaduwstation met max. 10 sporen. In het onderste deel de mogelijk uitbreiding, maar zoals eerder gezegd deze sporen zijn er nog niet. Eerst maar eens treintjes sparen

Omdat je zo door de bomen het bos niet meer ziet, hier een schematische weergave. Op de baan is er rechtsrijdend verkeer. In principe is alles dubbelspoor, echter een gedeelte is vanwege plaatsgebrek (ja daar is ie weer) uitgevoerd als enkelsporig baanvak. In het schaduwstation is eenrichtingsverkeer. De rode delen worden gepolariseerd met keerlusschakelingen.

[oebr]

prachtig werk, eigenlijk exemplarisch!

[59erke]

Welkom Antoni

Wel een ambitieuze binnenkomer, ik denk dat we hier praktisch nog geen Nederlandse baantjes gezien hebben.

Ga je de lijn voorzien van bovenleiding (die typische Nederlandse gotische portalen vond ik altijd wel heel mooi)

Ben benieuwd naar de voortgang van deze baan, dus blijven posten zou ik zeggen

 

[antoni]

Dank mannen,

@koen
Het korte antwoord is nee, helaas ga ik je teleurstellen. Maar misschien valt de rest toch nog wel mee

Het lange antwoord is interessanter, en komt er binnenkort aan.

[Klaas Zondervan]

De Gotische bogen staan alleen op de lijn Utrecht-Hilversum en dit topic gaat over Zuid-Limburg.

[antoni]

Hierbij het lange antwoord.

Daarvoor moeten we even terug in de tijd. Het traject dat ik bouw – Oud-Valkenburg / Schin op Geul –  is onderdeel van de vroegere spoorlijn Maastricht-Aken. Vanaf 1853 werd er gereden op de lijn van de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij. In 1867 werd deze maatschappij overgenomen door Grand Central Belge. In 1898 werd het Nederlandse deel weer overgenomen door de Nederlandse Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. Kortweg Staatsspoorwegen afgekort tot SS (wist men toen veel  )

Op de modelbaan is dit het traject in de binnenbocht zal ik maar zeggen. Station Schin op Geul bestond nog niet, het was slechts een stopplaats. Het toenmalige traject was dus een gewone enkelsporige lijn.
In 1912 werd in Schin op Geul een lijn vanuit Heerlen aangesloten op de bestaande lijn Maastricht-Aken, en werd het enkelspoor omgebouwd naar dubbelspoor. Schin op Geul wordt een vorkstation en komt op de kaart te staan als station met 4 perrons en een laadspoor.
Op deze foto is de ombouw van enkel naar dubbelspoor bij stopplaats Oud-Valkenburg te zien. Rechts het stationsgebouwtje, bovenrechts de baanwachterswoning. De stopplaats ligt ingegraven in een helling in het bos, en het aantal reizigers dat er gebruik van maakt is minimaal.

In de eerste wereldoorlog ontstaan er diverse kalkbranderijen, omdat aanvoer van kalk vanuit het buitenland stagneert. Zo zijn er in Zuid-Limburg vele kalkbranderijen ontstaan daar waar mergel aan de oppervlakte komt.
In 1916 wordt kalkbranderij N.V. Kroongroeven aangelegd bij het station Schin op Geul.

In 1919 wordt kalkmergelgroeve en kalkbranderij Filippo aangelegd bij de Schaelsberg. Van deze groeve heb ik geen foto's kunnen achterhalen, slechts een tekening geeft een indruk van de fabriek. We staan hier met de rug naar de helling, en kijken naar het Geuldal.

Beide kalkbranderijen liggen direct aan de spoorlijn, aan de bergzijde van het Geuldal. Op de modelbaan dus achter de sporen (Stefan  )
Tot zover gaat het crescendo.

Maar in de jaren '20 van de vorige eeuw sluiten beide kalkbranderijen de deuren. In 1927 verdwijnt stopplaats Oud-Valkenburg. Het emplacement van Schin op Geul wordt aangepast, een aantal wissels en een kruising verdwijnen, blijkt uit een sporenplan uit de dertiger jaren.
In 1949 wordt de lijn Maastricht- Heerlen via Schin op Geul geëlektrificeerd. Het gedeelte Schin op Geul richting Aken wordt nooit van bovenleiding voorzien.

Dan zijn we d'r: op de modelbaan is geen bovenleiding te vinden want ten tijde van de elektrificatie in 1949 is zo'n beetje alles verdwenen wat ik op de modelbaan wil bouwen. En ja, dan bouw ik dus een modelbaan met niet veel erop. Heeft geen zin dacht ik

Geen bovenleiding dus, en wel stoomtractie. En dat leidt weer tot een ander probleem. Maar daarover een andere keer meer.

[DFS]

Mooie binnenkomer, ben benieuwd naar meer!

[PeterVG]

Prachtig thema en reeds zeer mooi uitgewerkt.
Je maakt me benieuwd naar het vervolg.

[Jurgen]

Ziet er heel goed uit!

Op expo's loop ik Nederlandse banen vaak vrij snel voorbij omdat ze vooral plat en leeg zijn. Dit is hier echt niet zo, jij hebt een goeie eyecatcher gevonden voor je baan.

[antoni]

Dank voor de complimenten mannen,

De baan is opgebouwd uit segmenten, maar ik zie me niet zo snel naar een expo gaan hiermee   Het idee achter het systeem met segmenten was dat ik bij een verhuizing de baan in delen zou kunnen transporteren. Daar is ook alles op gebouwd. Dus scheiding in frames, sporen, bedrading etc.

Ik heb wel mooie platland banen gezien. Maar over het algemeen trekt het mij niet echt.
Nu we het over hoogteverschillen op de baan hebben. Eerder zei ik al dat niveau-0 (zichtbaar spoor) op 1,25m vanaf de vloer ligt. Zo kan ik vanaf een stoel mooi recht tegen de treinen aankijken.
Het hoogste punt van de baan ligt op 1,75 meter. Het laagste stuk landschap is de rivier. Het grootste hoogteverschil in het landschap is ongeveer 70 cm 

Morgen wat meer bouw foto's

[antoni]

Voordat er wat plaatjes komen heb ik hier een aantal overwegingen opgesomd welke bij het ontwerpen van deze baan de revue passeerden:

• In verband met transport een segmentenbaan
• Kleinste radius verdekte spoor is Rocoline R5 (542,8mm)
• Zichtbare sporen radius > 800mm
• Maximaal stijgingspercentage 2,5%
• Stijgingspercentage zichtbare sporen is conform werkelijkheid 0,4%
• Schaduwstation met eenrichtingsverkeer
• Na het verdwijnen uit het zicht gaan treinen retour naar het schaduwstation
• Vanwege bereikbaarheid is het gangpad  minimaal 70 cm breed
• Om na verloop van tijd problemen met slechte raillassen te voorkomen worden alle railstukken gevoed

Het frame is opgebouwd uit stroken multiplex van 18mm dikte. Die heb ik bij de houthandel laten zagen. Op het frame zijn spanten van 9mm dikte bevestigd. Ik heb bijna alles met PUR-lijm bevestigd, soms met houtlijm.
Zo, en dan wat plaatjes.

Dit is het idee

Hier foto's van segment F en G

In de herhaling. Om de spanten uit te tekenen had ik een plaat met een aanslag gemaakt. Daarop een liniaal en een driehoek om de maten eenvoudig over te brengen op het multiplex. Van elk spant is eerst een tekening gemaakt. En aangezien de verdekte sporen ook allemaal stijgen of dalen, is bijna geen enkele maat hetzelfde. Dat is voor het gemak

[Paulogic]

Deftige constructie. Precies wel wat werk aan gehad !

[mahtoska1]

Amaai, zeer mooi uitgevoer!

[antoni]

Bedankt mannen,

'T is wel wat werk inderdaad. Met een mal voor de stukken die wel gelijk zijn schiet het iets beter op. En natuurlijk zagen met een negatieve vertanding zodat de lijntjes die met moeite zijn uitgetekend wel zichtbaar blijven.

Mocht iemand zich afvragen waartoe dat grijze folie dient? Dat heb ik tussen de frames van de segmenten bevestigd zodat de spanten bij de segmentengrens niet onderling verlijmen. Anders moet alsnog de sloophamer erin bij een eventueel transport

Uiteindelijk krijgen we dan na maanden werk dit bouwsel. Ik vind dat het wel kunstig uitziet zo.

[Rangeerduivel]

Uiteindelijk krijgen we dan na maanden werk dit bouwsel. Ik vind dat het wel kunstig uitziet zo.

Antoni
Ziet er idd prachtig uit, al heb ik de bedenking dat het plaatsen/afwerken van scenery gene kak zal worden gezien je er (althans volgens de foto) niet langs de wanden bij kan....