Auteur Topic: PCB's (en andere dingen) etsen  (gelezen 10977 keer)

Offline Gerolf

  • Administrator
  • Forumlid
  • Berichten: 20.331
    • Marche-en-Bières
  • Voornaam: Gerolf
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #30 Gepost op: 08 januari 2013, 00:33:15 am »
Steven gebruikt een inkjet op kalkpapier (geen transparant dus) en gaat handmatig aan de achterkant de lijntjes overtrekken met inkt.
Dat is iets anders dan laserprints inwassen en afkuisen  ;)

Ik gebruik nog steeds en met voldoening een gewone HP-inkjet op transparanten.
Wat "fiddelen" met je instellingen, en een goede kwaliteit transparant (veel dpi) gaat wat mij betreft prima ;-)
Groeten uit "Marche-en-Bières"   ** Modelspoor is plezant **   TPIII-H0-DC-Zelfbouw

Offline ToThePoint

  • Forumlid
  • Berichten: 2.625
    • http://all-that-is.eu
  • Voornaam: Jean-Paul
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #31 Gepost op: 08 januari 2013, 10:51:26 am »
Dat gaat zeker Gerolf, maar de inkt uit de inktjet heeft de neiging om samen te hopen aan de buitenkanten zodat in het midden minder inkt blijft. Hou het maar eens tegen een lichtbron. U zal merken dat de zijkanten van de banen perfect zwart zijn.

Kalkpapier is echt old school. Zo maakte ik ze vroeger. Toen bestonden nog geen inktjet printer. Het beste was oen een 9 naalds en even later was er de 24 naalds.
Maar kalkpapier lukt even goed om een transparant te maken.
Enkel de belichtingstijd is iets langer.
Als u kijkt zoals u altijd keek zal u steeds zien wat u altijd zag. "BOEDDHA"
Now you're just somebody that I used to know "GOTYE"
Spoor HO, HOe, N, Z, digitaal, EP: I, II, III, IV, V, VI

Offline Gerolf

  • Administrator
  • Forumlid
  • Berichten: 20.331
    • Marche-en-Bières
  • Voornaam: Gerolf
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #32 Gepost op: 08 januari 2013, 21:46:21 pm »
Dat gaat zeker Gerolf, maar de inkt uit de inktjet heeft de neiging om samen te hopen aan de buitenkanten zodat in het midden minder inkt blijft. Hou het maar eens tegen een lichtbron. U zal merken dat de zijkanten van de banen perfect zwart zijn.
Terechte opmerking, JP, en dit heeft vooral bij grote vlakken een nadeel. Het fenomeen dat je noemt komt vooral voor bij de goedkopere inkjet-transparanten.
De betere transparanten tonen (bij goed kijken) een raster zoals op kranten-zwart-wit-foto's of geven een fijn-gebarste printlaag
De beste transparanten (meer dan 2000dpi) dekken wel voldoende homogeen af.
Het bij goedkopere folies ontstane verschil tussen een printbaantje van 1 of 0.5 mm is voor pcb-ontwerpen echter verwaarloosbaar.
Bij "volplaat"-door-etswerk speelt het natuurlijk meer

Niettemin: Bij (mijn) inkjets heb ik een betere zwarting dan wat ik tot nu toe bij lasers heb gezien.
Maar ook door zelf (trial-and-error) aan de printer-instellingen te sleutelen
Groeten uit "Marche-en-Bières"   ** Modelspoor is plezant **   TPIII-H0-DC-Zelfbouw

Offline conducteur

  • Forumlid
  • Berichten: 6.018
  • As a finishing touch, God created the dutch!
    • http://www.treinbaanrian.be
  • Voornaam: Rian
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #33 Gepost op: 10 januari 2013, 20:06:24 pm »
Met wat 'prutsen' aan de instellingen al betere zwarte maskers kunnen maken, maar nog steeds wat problemen, volgens mij bij het ontwikkelen. Daar zie je de dingen 'verschijnen', en bij mij is bijna alles al zichtbaar, terwijl andere dingen niet 'komen'. Ik vrees dat, indien ik het plaatje in de ontwikkelaar laat de rest te lang otwikkeld is. Zou het kunnen zijn dat de temperatuur te laag is? Op het potje NaOH staat  20°C-30°C, en ik denk dat ik die 20° net niet haal.
Rian 2-Rail DCC NMBS TPIII
Grote Modeltreinruilbeurs Blankenberge Pasen 2016
Zaal Forum

Offline Steven123

  • Forumlid
  • Berichten: 699
    • http://www.3dstevendemeyer.com
  • Voornaam: Steven
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #34 Gepost op: 10 januari 2013, 20:12:50 pm »
Zijn die 'dingen die niet komen' om willekeurige plaatsen merkbaar, of zie je er een bepaald verband in;  bv enkel aan één bepaalde kant, of dicht/verder weg van het verwarmingselement als er een indrijft?  Of volgens de lengte van de verlichtingsbuizen...

Ben je zeker dat het printje na het belichten niet door omgevingslicht in de kamer is aangetast of iets dergelijks?...
Zelfbouw Loc's:      Goedkoop kan (soms) ook

Offline conducteur

  • Forumlid
  • Berichten: 6.018
  • As a finishing touch, God created the dutch!
    • http://www.treinbaanrian.be
  • Voornaam: Rian
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #35 Gepost op: 10 januari 2013, 20:22:02 pm »
Het is zo goed als donker....
Rian 2-Rail DCC NMBS TPIII
Grote Modeltreinruilbeurs Blankenberge Pasen 2016
Zaal Forum

Offline Gerolf

  • Administrator
  • Forumlid
  • Berichten: 20.331
    • Marche-en-Bières
  • Voornaam: Gerolf
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #36 Gepost op: 10 januari 2013, 20:45:24 pm »
Kamertemperatuur is geen probleem voor de NaOH.
Als er zaken wel tevoorschijn komen en andere niet zou ik ook eerder bij de belichting kijken, of bij het ontwerp.
Flinterdunne lijntjes kunnen bvb last hebben van strooilicht, misschien is je belichtingstijd niet goed, ...
Groeten uit "Marche-en-Bières"   ** Modelspoor is plezant **   TPIII-H0-DC-Zelfbouw

Offline conducteur

  • Forumlid
  • Berichten: 6.018
  • As a finishing touch, God created the dutch!
    • http://www.treinbaanrian.be
  • Voornaam: Rian
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #37 Gepost op: 10 januari 2013, 20:57:19 pm »
Ga dus nog eens een test doen om de belichting te meten, maar nu zijn mijn transparanten op. Voor de rest lukt het al om fijnere baantjes te etsen (als die bij belichting/ontwikkeling slagen) van 0.6mm. (die op het voedingsprintje hierboven zijn 1mm)
Rian 2-Rail DCC NMBS TPIII
Grote Modeltreinruilbeurs Blankenberge Pasen 2016
Zaal Forum

Offline conducteur

  • Forumlid
  • Berichten: 6.018
  • As a finishing touch, God created the dutch!
    • http://www.treinbaanrian.be
  • Voornaam: Rian
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #38 Gepost op: 23 januari 2013, 19:13:35 pm »
Ik denk niet dat het mogelijk is, maar voor mijn eindwerk moet ik een pcb'tje tekenen waar 8 relais op staan, met elk hun transistor en basisweerstand en enkele connectoren om het geheel met de buitenwereld te verbinden. Het lukt maar niet om dat op een deftige manier te routen, op enkelzijdige print. Heeft er al iemand een poging ondernomen op zelf dubbelzijdige pcb's te maken? Ik denk dat het niet mogelijk is, gezien het wellicht erg ingewikkeld is om de gaatjes te voorzien van een geleidende laag, om bijde lagen met elkaar te verbinden?
Rian 2-Rail DCC NMBS TPIII
Grote Modeltreinruilbeurs Blankenberge Pasen 2016
Zaal Forum

Offline Gerolf

  • Administrator
  • Forumlid
  • Berichten: 20.331
    • Marche-en-Bières
  • Voornaam: Gerolf
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #39 Gepost op: 23 januari 2013, 22:24:57 pm »
Routers zijn vaak niet zo slim. Dat is een van de redenen dat ik alles zelf teken  ;)
relais met aanstuurtransistoren en connectoren moet perfect enkelzijdig kunnen
Desnoods enkele draadbruggen, maar dubbelzijdig hoeft echt niet.

Voor dubbelzijdige prints bestaan er speciale buisjes, die je in de through-holes kan solderen.
Groeten uit "Marche-en-Bières"   ** Modelspoor is plezant **   TPIII-H0-DC-Zelfbouw

Offline conducteur

  • Forumlid
  • Berichten: 6.018
  • As a finishing touch, God created the dutch!
    • http://www.treinbaanrian.be
  • Voornaam: Rian
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #40 Gepost op: 10 februari 2013, 22:29:46 pm »
Ik heb voor ik de printplaatjes voor mijn eindwerk ga etsen nog eens een belichtingtest gedaan, met een interval van 15 seconden, een stuk nauwkeuriger dan vorige keer. Blijkbaar was de belichting véél te lang (van 3,5 minuten naar 2,5 minuten).


Bij 3,5 minuten was de fotogevoelige laag al deels opgelost daar waar het niet moest, en lukte het zonder al te veel moeite om te solderen. Nu zit ik met het 'probleem' dat fotogevoelige laag nog intact is op de printbanen, waardoor solderen bijna niet gaat. Hoe kan ik het best die laag verwijderen?
Na wat zoekwerk kwam ik uit op 3 mogelijkheden, maar weet gelijk niet wat het beste is:


-na het etsen terug belichten zonder cliche en even in het ontwikkelbad stoppen,
-aceton, spiritus
-schuren met staalwol (zal dit niet oxyderen?)



-Gebruik je nog SK10?
edit:tv-kijken en berichten scrhijven vraagt om schrijfvouten... ;)
Rian 2-Rail DCC NMBS TPIII
Grote Modeltreinruilbeurs Blankenberge Pasen 2016
Zaal Forum

Offline ToThePoint

  • Forumlid
  • Berichten: 2.625
    • http://all-that-is.eu
  • Voornaam: Jean-Paul
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #41 Gepost op: 10 februari 2013, 22:39:16 pm »
Om de achtergebleven fotogevoelige film te verwijderen is aceton een heel afdoend middel.
Het gaat er onmiddelijk af.
Het nogmaals belichten en ontwikkelen is een beetje te veel werk en tijd om goed te zijn en staalwol verdunt de resterende koperlaag.

Mijn advies : aceton; snel en netjes.
BTW als u klaar bent met solderen kan u de soldeerkant ook met aceton ontvetten zodat er geen soldeervet achterblijft en uw solderingen mooi blinken.
Als u kijkt zoals u altijd keek zal u steeds zien wat u altijd zag. "BOEDDHA"
Now you're just somebody that I used to know "GOTYE"
Spoor HO, HOe, N, Z, digitaal, EP: I, II, III, IV, V, VI

Offline Gerolf

  • Administrator
  • Forumlid
  • Berichten: 20.331
    • Marche-en-Bières
  • Voornaam: Gerolf
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #42 Gepost op: 11 februari 2013, 10:53:20 am »
Zelfs zonder belichten lang in het ontwikkelbad is ook een optie
... maar aceton is wel het makkelijkst. Hoewel - dat ontwikkelbad staat klaar, hé  ;)
Groeten uit "Marche-en-Bières"   ** Modelspoor is plezant **   TPIII-H0-DC-Zelfbouw

Offline ToThePoint

  • Forumlid
  • Berichten: 2.625
    • http://all-that-is.eu
  • Voornaam: Jean-Paul
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #43 Gepost op: 11 februari 2013, 11:27:35 am »
Zelfs zonder belichten lang in het ontwikkelbad is ook een optie
... maar aceton is wel het makkelijkst. Hoewel - dat ontwikkelbad staat klaar, hé  ;)

Klopt Gerolf, maar als het bijna uitgewerkt is ?
Ik gebruik steeds vers gemaakte ontwikkelaar. Met het te bewaren heb ik geen goede ervaring.
Als de ontwikkelaar nog maar op het randje werkt kan men lang wachten.
Met een nog werkende ontwikkelaar is men ook wel enige kostbare tijd kwijt.
Als u kijkt zoals u altijd keek zal u steeds zien wat u altijd zag. "BOEDDHA"
Now you're just somebody that I used to know "GOTYE"
Spoor HO, HOe, N, Z, digitaal, EP: I, II, III, IV, V, VI

Offline conducteur

  • Forumlid
  • Berichten: 6.018
  • As a finishing touch, God created the dutch!
    • http://www.treinbaanrian.be
  • Voornaam: Rian
Re: PCB's (en andere dingen) etsen
« Reactie #44 Gepost op: 11 februari 2013, 21:31:23 pm »
flesje aceton gekocht. Solderen gaat als vanzelf. Hopelijk werkt mijn schakeling die ik voor de treinclub aan het maken ben zoals ik het in mijn gedachten heb. Ik ben zéér blij dat ik heb leren etsen, kan nu al vrij complexe schakelingen maken zonder een enkel draadje, wat op gaatjesbord anders was. Etsen lukt als maar beter, maak nu mijn baantjes al wat minder dik dan 1mm. (0.6-0.7mm), soldeereilandjes lukken wel nog niet altijd.
Rian 2-Rail DCC NMBS TPIII
Grote Modeltreinruilbeurs Blankenberge Pasen 2016
Zaal Forum