Onder andere bij de HLE29 bemerk je lampen boven de deuren (bij alle vier).
(https://live.staticflickr.com/65535/51624538963_0367284cab_m.jpg)
by Erik Verleysen on Flickr
Ik heb die deze week iemand "positielichten" horen noemen.
- Is die benaming juist ?
- Wanneer brandden ze ?
Mvg, Erik
Goeiemorgen Erik,
Kijk hieronder eens, ik vermoed dat je daar de uitleg vindt maar ben niet 100% zeker.
...aan de specialisten om verder toe te lichten.
https://forum.modelspoormagazine.be/index.php/topic,22092.msg293954.html
Groetjes,
Tom
Ja, dat lijkt er al meer nadat ik alles gelezen heb : "dodemanslichten".
Ik blijf nog met 1 vraag : brandden ze per vier ?
Of per twee aan de kant van de bezette bestuurderscabine of in de rijrichting ?
Mvg, Erik.
alq hier niet het antwoord komt vraag ik het deze middag want wij zijn dan op schok met een oud machinist (zeker diseltractie/electr. tractie ?)
zijn oudere voorganger reeks 101 had die ook al zitten boven de deuren.Elektrische tractie die later is gebruikt als rangeerlok in BXL zuid.
Van Peter : https://forum.modelspoormagazine.be/index.php?topic=19765.0
Citaat van: Metpetergaathetbeter op 24 oktober 2021, 09:19:16 AM
alq hier niet het antwoord komt vraag ik het deze middag want wij zijn dan op schok met een oud machinist (zeker diseltractie/electr. tractie ?)
Peter,
Kun je ook een vraag stellen naar de kleur van de lampen.
Ergens staat er "blauw"...
Met dank,
mvg,
Erik.
kleur zal voor de volgende keer zijn,
lichten waren aan beide zijden van de bestuurscabine aan wanneer de loc in beweging was aan de kant waarheen hij reed. Onder het rijden werd die dodemansknop ingeduwd en toen brandde beide lichten. Stond hij stil niet.
waren in dienst in de jaren 60 (hij ving aan in 1964)en hij heeft ze op dieseltracie maar een paar jaar gebruikt. Rond '70 buiten gebruik wegens het plaatsen dodemanspedaal die geregeld bij een geluidssignaal diende ingeduwd te worden om zo te voorkomen dat de loc tot stilstand kwam.
Bedankt alvast, Peter.
We komen er wel.
Mvg, Erik.
Ze worden waakzaamheidslampen genoemd, (vrij vertaald) uit het frans "lampes de vigilences", zoals gebruikt in de beschrijving van locomotieven uit de jaren '50. Een stukje tekst betreffende deze lampen:
Citeer...Il y a les quatre lampes de vigilance, allumées aux quatre coins extérieurs de la caisse dès que la manette d'inversion quitte la position zéro...
Ik ben geen machinist of conducteur (hoe heet het beroep eigenlijk?), maar ik begrijp dat deze lampen branden wanneer er een intentie is om te rijden. Wanneer de locomotief stil staat, maar de lampen branden, dan is er iets fout.
Het is zo lang geleden dat ook de treinbestuurders van de jaren '60 het vaak al niet meer weten waarvoor deze lampen dienden. Ik heb het ooit eens gevraagd aan een instructeur die nog stoker was in de jaren '60 en daarna dieselbestuurder werd. Dus hij had er nog een korte periode mee te doen.
Hij vertelde mij een verhaal dat in de lijn ligt van wat ik hier ook lees.
Volgens hem werden de lampen gebruikt om aan te laten zien dat de trein in tractie staat en/of klaar staat om te vertrekken (dus ook in stilstand) en in welke richting dat hij gaat rijden. Dat was volgens hem belangrijk voor de collega"s in het seinhuis en langs de sporen (rangeerders).
Maar ik herhaal het nog eens, ik heb dit verhaal nooit horen bevestigen.
Voor de treinbestuurder hadden deze lampen geen zin, want hij kon ze niet zien. Ze konden alleen maar van nut zijn voor diegenen die naar de loc keken. Omdat de frontlichten geen betrouwbare bron waren (ze branden vaak aan beide zijden tegelijk branden in een bundel), had men een extra bron nodig.
Ik ga het hem nog eens vragen als ik hem hopelijk nog eens tegen kom en tegelijk vragen of hij nog collega's heeft die het ook zouden kunnen bevestigen. Maar hopelijk is er hier iemand die het sneller met 100% zekerheid te weten kan komen. Ik weet ook niet of een trein een achteruitrijhendel heeft (la manette d'inversion). Ik zou denken van niet.
Alle locs en motorwagens hebben een kruk of hendel die in de stand vooruit of in de stand achteruit gezet kan worden, er kan dus vanuit elke stuurcabine ook achteruit gereden worden.
Dit mag uiteraard niet zonder de nodige veiligheidsvoorschriften na te leven maar kan bv. gebruikt worden voor een opdrukbeweging. Dan duwt de loc de trein achteruit aan een beperkte snelheid onder begeleiding en toezicht van een rangeerder die zich in het rijtuig of de stuurcabine aan het andere uiteinde bevindt.
Ook tijdens het ontkoppelen van motorstellen kan men in veel stations de ontkoppelde stellen een stukje achteruit zien rijden om de delen van de trein te splitsen.
Die "waakzaamheidslampen" lijkt me de beste omschrijving van de bedoeling van die lampen.
Klaar is ook dat ze niet voor de bestuurder van de loc van te zijn (hij kan ze inderdaad niet zien), maar voor personen in de buurt van de loc.
Dat ze gaan branden van het ogenblik dat de "omkeerschakelaar" van 0 naar vooruit of achteruit gaat : daar heb ik het even moeilijk mee.
Ik denk dat ook "tractie" moet geschakeld zijn, wat dan ook weer samenwerkt met de AWI.
Vandaar ook de gelezen benaming "dodemanslichten" ???
Mijn gedacht tot hiertoe...
Mvg, Erik.
ik meen begrepen te hebben dat de knop waarna de lichten branden enkel eens in beweging kon ingeduwd worden, ik vroeg expliciet of de lichten konden branden als hij stilstond , hij beweert enkel in beweging...
lichten zouden gewoon wit geweest zijn
Citaat van: eve op 26 oktober 2021, 14:19:12 PM
Die "waakzaamheidslampen" lijkt me de beste omschrijving van de bedoeling van die lampen.
Klaar is ook dat ze niet voor de bestuurder van de loc van te zijn (hij kan ze inderdaad niet zien), maar voor personen in de buurt van de loc.
Dat ze gaan branden van het ogenblik dat de "omkeerschakelaar" van 0 naar vooruit of achteruit gaat : daar heb ik het even moeilijk mee.
Ik denk dat ook "tractie" moet geschakeld zijn, wat dan ook weer samenwerkt met de AWI.
Vandaar ook de gelezen benaming "dodemanslichten" ???
Mijn gedacht tot hiertoe...
Mvg, Erik.
Kan het ook niet zijn dat deze lichten dienden om de eventuele omstaanders s' nachts in het emplacement te verwittigen dat de loc in "beweging" is. Dit zou eventueel de benaming "dodemanslichten" kunnen verklaren in de volksmond,(men vermeed doden op het emplacement doordat de omstaanders konden zien dat een loc hun kant uit kwam).
Ik veronderstel ook dat een treinbestuurder vroeger s' nachts in een emplacement de andere spoormannen niet goed zag of te laat zag daar er in die tijd nog geen reflecterende veiligheidskledij bestond zoals men die nu verplicht moet dragen.
Bij mijn weten zou er altijd een "dodemanspedaal" zijn geweest( uitgezonderd op de stoomloc's waar er altijd 2 personen aanwezig waren) waar er maar 1 bestuurder aanwezig was voor het geval moest de treinbestuurder overleden zijn of onwel zijn, in het daglicht waren die kleine lampen nauwelijks waarneembaar of wel.
Anders zie ik het nut niet in van deze lichten boven de deuren.
Of dat men dit in HO zou kunnen verwezenlijken, ik weet het niet.
bij diesels die in dienst kwamen tot ergens 64-65 stonden die lichten en zaten er een dodemansknop in (alsook de elektr.los's 22,23, ...stonden lichten en die knop.....geen pedaal......
later werden bij onderhoud werd een pedaal ingebouwd en verdwenen (het gebruik van) die lichten.
Bij motorstellen (43,44)en andere stonden die lichten niet meer,daar zal onmiddelijk die pedaal ingebouwd geweest zijn.
Hle reeks 16 gebouwd in 1966 hadden ook de lichten ,
ook de motorstellen AM 50 / 53 hadden ook de lichten....
dus waarschijnlijk gingen ze iets langer mee dan het geheugen rijk is
Citaat van: VBS op 27 oktober 2021, 11:45:34 AM
Hle reeks 16 gebouwd in 1966 hadden ook de lichten ,
ook de motorstellen AM 50 / 53 hadden ook de lichten....
zullen getekend en ontworpen zijn een aantal jaren eerder en werden toen nog volgens de toen geldende voorschriften gebouwd. Zoals vroeger een aanbesteding gemaakt werd, afgesloten en eens het er was soms ontoeriekend of net veel te veel. Bekijk de vele scholen die hier en daar veel te groot zijn voor het aantal leerlingen (op het platteland) en scholen dan die weer te klein zijn om dezelfde redenen. Zoals het nieuwe seinhuis in Gent-Zeehaven gebouwd en nu reserve(om nog niet te zeggen overbodig) omdat hetzelfde mogelijk is vanuit Gent-St-Pieters.
Hallo allemaal,
Bij een zoektocht op internet kwam ik toevallig in deze topic terecht. Tijdens de restauratie van de 5183 (TSP) hebben we destijds de tractielampen terug ingebouwd. We hebben toen uiteraard het gebruik en het nut van de tractielampen uitgezocht. Omdat ik zie dat er wat onduidelijkheid is over het gebruik van deze lampen, heb ik me hier maar even lid gemaakt.
Bij stoomlocomotieven werkte de treinbestuurder uiteraard samen met een stoker op een stoomlocomotief. Die stoker fungeerde o.a. als dodeman, moest de machinist iets overkomen. Deze witte lampen werden ingevoerd toen treinbestuurders plots alleen op diesel- en elektrische locomotieven zaten. Zoals reeds eerder in dit topic werd vermeld, werden deze lampen ingeschakeld door de rijrichting van de locomotief te kiezen met de keerkruk (dus in vooruit of achteruit, daarbij moest de locomotief nog niet effectief tractie geven). De lampen werden dus tegelijk met de dodemansinstallatie actief. Tijdens het rijden konden seingevers en dergelijke langs de baan zien of de keerkruk ingeschakeld stond en de dodeman dus actief was. Voormalige stoommachinisten hadden die nieuwe gewoonte immers niet...
Als de kruk niet in de rijstand stond en de lampen niet brandden, werden de seingevers en co geacht om dat door te geven. De treinbestuurder in kwestie kreeg dan een boete want dat leverde een potentieel gevaarlijke situatie op (geen actieve dodeman tijdens het rijden). Het ging om een overgangsmaatregel in die zin dat de treinbestuurders dit gebruik gewoon moesten worden na jaren dienst te hebben gedaan op stoomlocomotieven. De tractielampen verdwenen dan ook langzaamaan vanaf de jaren '70. Ikzelf heb ver in de jaren '90 nog "klassiekskes" (ook rode exemplaren) gefotografeerd waarop de lenzen zaten. Ik vermoed dat de lampen zelf niet meer functioneerden, maar goed, de lenzen waren dus nog wel aanwezig.
Men heeft mij ooit gezegd dat enkel de achterste twee lampen brandden (dus de lampen die zich in een bepaalde rijrichting het verst van de actieve stuurpost bevonden), maar daar heb ik nooit bewijzen van gevonden. Het citaat uit de jaren '50 in een van de bovenstaande berichten lijkt dat ook tegen te spreken. Op de 5183 is het zo voorzien dat alle 4 de lampen tegelijk aan- en uit gaan met het in/uitschakelen van de keerkruk.
Tot slot: ik hoorde toen ook de naam "tractielampen", maar de term "waakzaamheidslampen" (zoals in een eerdere post gesuggereerd) zou op zich logischer klinken.
Met vriendelijke groeten,
Dave
Dave, hartelijk dank voor deze heldere en duidelijke uitleg en welkom op het forum. Ik hoop dat met jouw uitleg alle mythes over deze 'waakzaamheidslampen' tot het verleden behoren. Bedankt voor je opzoekwerk.
Toch heb ik nog enkele vragen.
Uit wat bestond de indertijd de dodemansinstallatie? En hoe functioneerde het. Was het toen reeds een voetpedaal die regelmatig moest ingedrukt worden.
Kan een trein rijden zonder dat de keerkruk in een bepaalde stand staat?
Welke kleur hadden de lampen?
Bleven deze waakzaamheidslampen tijdens een rit branden, of was het beperkt in gebruik, bvb alleen op een emplacement.
Citaat van: loco op 17 november 2021, 08:13:45 AM
Kan een trein rijden zonder dat de keerkruk in een bepaalde stand staat?
De "keerkruk" heeft de standen "vooruit", "nul" en "achteruit".
Uit de gevonden teksten is gebleken dat er machinisten waren die het aandurfden de keerkruk op "nul" te zetten terwijl de trein reed : de trein gewoon laten bollen...
De "waakzaamheidslampen" doofden dan. Een seinpost die dat bemerkte, gaf een melding en de desbetreffende machinist, werd beboet.
Citaat van: loco op 17 november 2021, 08:13:45 AM
Bleven deze waakzaamheidslampen tijdens een rit branden, of was het beperkt in gebruik, bvb alleen op een emplacement.
Uit de teksten blijkt dat die lampen brandden zolang de keerkruk in "vooruit" of "achteruit" stond.
Als ik alles goed gelezen en vertaald heb...
Mvg, Erik.
Wat ik het meest opvallende vind is:
CiteerHet ging om een overgangsmaatregel in die zin dat de treinbestuurders dit gebruik gewoon moesten worden na jaren dienst te hebben gedaan op stoomlocomotieven. De tractielampen verdwenen dan ook langzaamaan vanaf de jaren '70.
Dat is 20 jaar "overgangsregel".
eerst was het een "knop" later was het de pedaal die ingebouwd werd .
Het gebruik van die lichten verdween bij de invoering van de dodemanspedaal die ingedrukt diende te worden bij een geluidsignaal in de loc.
De pedaal zal dan bij een van de volgende/het volgende groot onderhoud ingebouwd zijn vandaar de lange overgangsperiode,doordat bv sommige loc's net zo'n onderhoud achter de rug hadden bij de invoering?
Waren die 'paraatheids'-lampen ( ? ) typisch en uitsluitend NMBS?
NS, SNCF, CFL, DB? Hadden die vergelijkbare lichten, misschien op een andere plek van de loc? Zo ja, hoe was hun benaming dan ?
onze schoolmeester is examen aan het afpakken schijnbaar ? ;D ;) In Duitsland zijn het de "Verdammt, die Lichter sind wieder an" ;D ;)
@loco: graag gedaan :) Misschien is wat duiding rond enkele vragen/opmerkingen nog zinvol?
Citaat van: loco op 17 november 2021, 08:13:45 AM
Welke kleur hadden de lampen?
Wit. Op de bovenste foto van onderstaande reportage zie je ze duidelijk branden. Aan de andere foto's in de reportage ga je ook merken dat je ze overdag niet echt opvielen, tenzij men er écht op zou letten:
https://www.spoorwegnostalgie.be/Europa/Proefrit%20op%20de%20Bocqspoorweg/proefrit%20op%20de%20Bocqspoorweg.htm (https://www.spoorwegnostalgie.be/Europa/Proefrit%20op%20de%20Bocqspoorweg/proefrit%20op%20de%20Bocqspoorweg.htm)
Citaat van: loco op 17 november 2021, 08:13:45 AM
Bleven deze waakzaamheidslampen tijdens een rit branden, of was het beperkt in gebruik, bvb alleen op een emplacement.
Ze bleven branden gedurende de hele tijd dat de keerkruk in de rijstand stond (dus gedurende de volledige rit als de treinbestuurder zich aan de regels hield).
Citaat van: Havoc op 17 november 2021, 08:40:14 AM
Dat is 20 jaar "overgangsregel".
Klopt, maar de ontstoming ging maar heel geleidelijk aan. Er waren dus telkens weer andere treinbestuurders die moesten wennen aan de nieuwe manier van rijden.
Citaat van: Herwig op 17 november 2021, 10:44:40 AM
Waren die 'paraatheids'-lampen ( ? ) typisch en uitsluitend NMBS ?
De CFL 1600'en en 1800'en hadden dit ook, maar dat is ook niet onlogisch gezien hun link met de reeksen 55 en 52. Geen idee of er soortgelijke systemen waren in andere landen, ik kan me alleszins geen andere voorbeelden voor de geest halen.