Hallo allemaal,
Welke verlichting geeft een mooie presentatie van de baan?
Volstaan een aantal aan elkaar geknoopte TL buizen of geeft bijvoorbeeld een aantal spotlights een beter resultaat?
Ik neem aan dat TL verlichting, net als spotjes, dimbaar is.
Benieuwd naar de ervaringen.
Groet,
Jean
Misschien is dit iets voor je http://www.uhlenbrock.de/3/6/I3F48B22-_01.htm
Voor zover ik weet kun je TL lampen niet dimmen. Zou eerder gewone lampen nemen van 15w die ze gebruiken in nachtlampjes of de nieuwe ledlampen. deze zijn verkrijgbaar bij Conrad.
Gewone doordeweekse gloeilampjes, "breedbandig" licht. Zag te Mechelen een diorama met spiegel reflector lampen, vanuit verschillende hoeken. De truuk is volgens mij te zorgen dat je geen schaduw ziet.
Led's geven licht van 1 vaste frequentie.
Frank
@Hobbyist,
TL-lampen kunnen wel degelijk gedimd worden. Hiervoor gebruikt men hoogfrequent ballasten die gestuurd worden door een speciale dimmer ofwel gebruikt men een speciale ballast waar alles reeds in zit. Je hoeft dan enkel twee drukknoppen en voeding te voorzien. De kostprijs ligt natuurlijk wel een stuk hoger dan een klassiek TL-armatuur. Merken zoals Zumtobel en Philips verdelen dergelijke dimbare TL-armaturen.
mvg
Koen
gisteren was ik op Eurospoor en daar viel het me op dat veel spoorbanen slecht verlicht zijn. De hal zelf was tamelijk schaars verlicht, en als boven een spoorbaan geen extra verlichting hangt dan schiet het allemaal niet erg op.
De best verlichte banen hadden allemaal een frieslijst aan de voorkant met daarachter een doorlopende rij TL buizen. Dat soort verlichting is dan ook verreweg mijn favoriet.
Enne.... dimmen? Waarvoor zou je dat doen?
citaat:
Geplaatst door ModelspoorfaN
De truuk is volgens mij te zorgen dat je geen schaduw ziet.
Frank
De truc is volgens mij juist wel met schaduw.
Dat is natuurgetrouw bij belichting door de zon.
Dus van een zijde met veel licht.
B.V hallogen stralers (bouwlamp)
Ik doe dit op proef op dit moment (ongeveer zo)
(//%5BIMG%5Dhttp://i29.photobucket.com/albums/c280/ysbeer/water1.jpg)[/img]
wim ysbeer
Eurospoor was inderdaad een ramp wat verlichting betrof.
Persoonlijk vind ik de oplossing met een reeks spots die in de zelfde richting schijnen het beste. Dan heb je natuurlijk overkomende schaduwen. Dat komt ook veel beter over. In het echt heb je enkel licht zonder schaduw als het bewolkt is met de zon erachter. Gewoon zonlicht geeft schaduw.
Schaduw draagt bij tot de dieptewerking.
Voordeel is dat als je dat doet je geen verlichting oid moet voorzien.
Johan,
het gaat mij om de hoeveelheid licht. De zaalverlichting is te karig, dus moeten de exposanten zelf voor extra licht zorgen. De spoorbanen met halogeenspots vond ik persoonlijk te donker. En dat verhaal van die schaduwen boeit me niet zo. Ik wil het goed kunnen zien, en daar heb je veel licht voor nodig. Ik heb er deze keer speciaal op gelet, alleen de banen met TL buizen waren voldoende verlicht naar mijn zin.
citaat:
Geplaatst door Klaas Zondervan
Enne.... dimmen? Waarvoor zou je dat doen?
Naast het nabootsen van 'de dag' had ik ook het nabootsen van de schemering en het pikkedonker (en alles wat er tussen ligt) in gedachte.
Bij het intreden van de schemering zal geleidelijk de verlichting op de baan het overnemen.
Een rij TL-buizen heeft (ook) mijn voorkeur, maar er is een speciale dimmer nodig begrijp ik.
groet,
Jean
citaat:
Een rij TL-buizen heeft (ook) mijn voorkeur, maar er is een speciale dimmer nodig begrijp ik.
Het heeft meer te maken met de ballast. In gewone TL armaturen worden spoelen gebruikt, en daarmee werkt dimmen niet. Je moet electronische ballasts gebruiken. Die zijn meestal dimbaar, en dat dimmen gebeurt door de ballast zelf. Niet goedkoop, en niet goed voor de buis tenzij het hoogfrequent ballasts zijn. Die knipperen ook niet en dat is dan weer beter voor je ogen.
citaat:
De spoorbanen met halogeenspots vond ik persoonlijk te donker.
Hangt er van af. Ik herinner me de amerikaanse smalspoorbaan in Genk. Die was met spots en zeker niet onderbelicht. Integendeel.
Uiteraard heb je een speciale dimmer nodig voor TL lampen, want anders gaan ze gaan flikkeren, je kan altijd opteren voor een aquarium verlichting, dus als je bv 6 TL heb dan doof je om beurt 3 TL's en nemen ondertussen gloei lampen het licht over, en zo gaat je verder tot alle TL"s gedoofd zijn en er enkel nog gloei lampen over blijven, en nu kun je langzaam dimmen tot het donker is....
Nog even wat de schaduw betreft
Bij het gebruik van meerdere spotjes zal er schaduw ontstaan aan meerdere zijden rondom voorwerpen op de baan. (En dat vind ik niet mooi)
Naast een grotere lichtopbrengst van TL buizen kan bovenstaand nadelig effect m.i. nagenoeg uitgesloten worden met TL verlichting. Ik zal eens bij de bouwmarkt kijken wat de dimbare variant kost.
Groet,
Jean
Eerlijk gezegd zie ik dat hele dimmer verhaal niet zo zitten.
Maar daar komen de voorstanders van zelf wel achter.
Ik zweer bij een natuurgetrouwe belichting van een kant,alles zien is fantastisch maar sfeer op een baan is het einde.
wim ysbeer
citaat:
Geplaatst door Jean_Hoogstad
Nog even wat de schaduw betreft
Bij het gebruik van meerdere spotjes zal er schaduw ontstaan aan meerdere zijden rondom voorwerpen op de baan. (En dat vind ik niet mooi)
Naast een grotere lichtopbrengst van TL buizen kan bovenstaand nadelig effect m.i. nagenoeg uitgesloten worden met TL verlichting. Ik zal eens bij de bouwmarkt kijken wat de dimbare variant kost.
Groet,
Jean
Wel goed lezen,ik zeg van een kant net als de zon.
Natuurlijk niet 4 spots in elke hoek een.
Dat is geen gezicht(voetbal stadion idee)
wim ysbeer
1 spot is in mijn geval niet genoeg, Wim.
Ik zal aan meerdere vastzitten, waardoor het voetbalstadioneffect ontstaat.
Groet,
Jean
citaat:
Geplaatst door Jean_Hoogstad
1 spot is in mijn geval niet genoeg, Wim.
Ik zal aan meerdere vastzitten, waardoor het voetbalstadioneffect ontstaat.
Groet,
Jean
Wat zou je denken van twee drie of vier spots aan de zelfde kant uiteraard.
een van de vier muren is perfect.
je kunt zelfs over de volle lengte van de rumte spots hangen als ze maar allemmal de zelfde kant op schijnen.
Tl balk licht van boven naar beneden,geeft een 12 uur effect.
En het mooiste licht is strijk licht(morgen en avondlicht)
Ik heb het nog niet helemaal kien maar zover ben ik al hoor.
overigens als je op menigen engelse baan kijkt leer wel meer.
Ook fotograven kunnen je nog veel leren.
wim ysbeer
Als je meerdere spots ophangt krijg je toch dubbele schaduwen, zelfs als ze dezelfde kant op gericht zijn.
Je hebt een omgevingslicht nodig en een sterke spot die de zon voorsteld.
Het omgevingslicht kunnen (vele) verschillende gewone gloeilampen zijn, zelfs gekleurde en witte door mekaar.
Dimmen van TL's: er bestaan schema's om ze elektronisch te dimmen. Zelfbouw maakt de kostprijs zeker aanvaardbaar.
Ik heb weleens gezien dat iemand in het midden van de kamer een lichtbak had. Deze lichtbak had 6 halogeen-lampen, die zelf het licht niet verspreiden. De bak zelf was had aan alle zijden spiegels, die het licht van de lampen op zo'n manier verspreiden dat het net zonlicht is. Eigenlijk geeft het een simpel gloeilamp effect, maar dan veel sterker. En halogeen is simpel te dimmen.
Ik vond het alleen een beetje raar dat hij het in het midden van de kamer had gedaan, in plaats van aan ??n kant.
citaat:
Geplaatst door Klaas Zondervan
Als je meerdere spots ophangt krijg je toch dubbele schaduwen, zelfs als ze dezelfde kant op gericht zijn.
sorry klaas,onzin.
wim ysbeer
citaat:
Geplaatst door ysbeer
sorry klaas,onzin.
Okee, noem jij het maar onzin.
Maar afgelopen vrijdag op Eurospoor heb ik er speciaal op gelet. Spoorbanen met halogeenspots > dubbele schaduwen.
ja klaas ik zeg niet dat dat niet kan.
Maar als je ze goed zet is het absoluut niet nodig om dubbele schaduwen te krijgen.
Maar enig gepruts en proberen blijft wel nodig.
Maar het loont.
wim ysbeer
Heb het "enigszinds" uitgeprobeert. Verlichting (zacht licht) met meerdere spiegelreflectorlampen van boven, en daarbij met 1 bouwlamp (150 Watt halogeen) van voren. Waar het volgens mij om gaat is dat je geen strakke schaduw moet zien te krijgen, dat gebeurt denk ik in werkelijkheid ook niet. De zon geeft meer spreiding in de atmosfeer dan een enkele bouwlamp. Mischien weet een TV of theater belichting techneut hier meer over??
Frank
citaat:
Geplaatst door ModelspoorfaN
Mischien weet een TV of theater belichting techneut hier meer over??
Dat ben ik niet. Ik heb al wel wat podiumverlichting gedaan voor amateur-toneelgezelschappen. Tony weet hier meer over, denk ik.
In artikels uit Model Railroader heb ik wel geleerd dat je "ambient" en "spot" moet combineren.
Ik heb 1 spaarlamp van 23 watt voor mijn baan. Hoeveel watt dat is mogen jullie zelf uitrekenen.
Lichtsterkte 23W spaarlamp +- gelijk aan 125W gloeilamp?
citaat:
Geplaatst door ModelspoorfaN
Heb het "enigszinds" uitgeprobeert. Verlichting (zacht licht) met meerdere spiegelreflectorlampen van boven, en daarbij met 1 bouwlamp (150 Watt halogeen) van voren. Waar het volgens mij om gaat is dat je geen strakke schaduw moet zien te krijgen, dat gebeurt denk ik in werkelijkheid ook niet. De zon geeft meer spreiding in de atmosfeer dan een enkele bouwlamp. Mischien weet een TV of theater belichting techneut hier meer over??
Frank
En hier kan ik Frank bijtreden, als podiumbelichter (en geluidstechnieker, maar alles free-lance) heeft Frank (en z'n voorgangers) gelijk (al zou ik geen spiegelreflectorlampen gebruiken en me niet beperken tot 1 150W-lamp als front).
Er zijn verschillende manieren om podia 'uit te lichten'. Bij muziekoptredens draait het om (ondersteuning van de) show en gaat het om 'spelen met licht en donker', dus (bijna uitsluitend) sterke schaduwen (en kleur) (let op: het gaat hier om echte show lights bij moderne muziektoestanden of populaire 'Night-of-the-proms' en niet om het belichten van een klassiek ensemble dat de muziek op een originele manier wil benaderen!).
Bij theater draait het (voornamelijk) om natuurlijke lichttoestanden te cre?ren. En dit doet ge door 'zacht' licht van boven uit te geven om de sterke belichting voor het accentueren van de expressie uit te lichten van uit de front een beetje te breken (lees dus: de sterke schaduwen te breken).
Omdat een modelspoorbaan ook een soort van theatertje is, hebt ge dit laatste nodig. Zelfs als ge avond- of ochtendlicht wil nabootsen, want in de natuur komt het licht inderdaad van ??n kant, zijnde de zon, maar, zoals reeds aangehaald, is er ALTIJD het strooilicht, door bewolking, fijn stof (dat er, kuch-kuch-waar-is-m'n-puffer, hoe langer hoe meer is), het breken van het licht door objecten, want licht loop niet 100% rechtlijnig, ...
Het licht moet altijd een warme kleur hebben (hoofdzakelijk wit, gemengd met allerhande kleurtjes (ja, ook een beetje blauw en groen) dus, zoals Gerolf schreef) dat dit van de zon zo dicht mogelijk benaderd (dit is met kunstlicht niet te evenaren, onze Schepper heeft het de belichter erg moeilijk gemaakt), en het 'strooilicht' (het licht van bovenuit dus) is zachter dan het rechtstreeks licht en dient zo afgeregeld (lees dus: gedimd) te worden dat onnatuurlijk sterke schaduwen verdwijnen.
Alleen TL's van bovenuit is dus niet goed, alleen spots vanuit ??n richting is ook niet goed.
TL's zou ik sowieso niet gebruiken omwille van de lelijke kleur (ook de zogenaamde warme kleuren-TL's). Er bestaan wel buisvormige gloeilapen om een breed strooilicht te verkrijgen.
Er bestaat echter geen wet die zegt hoe ge een theater (lees: modelspoorbaan) moet belichten en dus gaat het gepaard met veel ge?xperimenteer, maar let wel op een combinatie van frontlicht voor het echt goed uitlichten van uw podium en een strooilicht van bovenuit om te sterke (en dan bedoel ik echt TE sterke) schaduwen te breken. Deze sterke licht/donker overgangen zijn te vermoeiend voor de kijker om lang naar te kijken.
Eigenlijk is het een beetje zoals verweren, dat doet ge ook niet met ??n kleurtje verf, doet ge ook niet met ??n techniek, maar gaat om een resem kleuren, een waslijst aan technieken en vooral eigen smaak, ervaring en ge?xperimenteer. Stelen moet ge ook zeer veel, stelen met de ogen dan. Op tentoonstellingen, beurzen, ...
Dit is, zoals ik reeds zei, geen wet vanuit theaterbelichingshoek, maar moogt ge wel als richtlijn gebruiken, die gestoeld is vanuit jarenlange ervaring, en dan bedoel ik niet mijn eigen ervaring (alhoewel ik al wel dik 25 jaar bezig ben met podiumtechniek) maar de ervaring van de belichtingstechniek van sinds het ontstaan van het theater zelf (en da's al heel lang). Deze technieken zijn beschreven in vele dunne en dikke boeken, waarvan ik er enkele heb doorworsteld.
Groet,
Paul
PS.: waarom geen spiegelreflectorlampen van bovenuit? Dit soort lampen bundelen het licht en zijn dus spots en geen 'strooi'-lampen, kunnen dus van bovenuit niet voor strooilicht zorgen (tenzij ze zeer ver van het te belichten voorwerp hangen) en 1 150W-lamp hangt op 1 punt. Als uw baan klein is, dan is er gaan probleem, maar als uw baan een meter of 3 (of langer) is, dan krijgt ge een onnatuurlijk schaduweffect. De bedoeling is om de zon na te bootsen en die is ...-tig keren groter dan de aarde, zodat het 'in het echt' lijkt of het licht van 1 kant, maar wel van overal tegelijk van die ?ne kant komt (als ge begrijpt wat ik bedoel). Poging tot tekeningetje:
Dit doet ge met 1 sterke lamp:
X
Deze straalt licht naar alle kanten.
De zon doet eerder iets als dit:
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
Is dit een beetje te begrijpen?
In het boek "Groetjes uit Ferbach" wordt door Jacques Le Plat een heel hoofdstuk gewijd aan de belichting van de modelbaan (p. 140 e.v.).
Hij combineert TL Buizen (boven het diorama) met halogeenspotjes (frontale belichting).
Mijn baantje word verlicht door 9 x 40 watt "softone"-lampen, deze geven naar mijn mening een mooi, zachtgeel licht. Ook heb ik hier een dimmer tussen geplaatst, zodat ik alle delen van de dag kan tonen. Om de verlichting van een heldere zomernacht na te bootsen, gebruik ik 3 blauwe 15 watt gloeilampen, dezelfde soort als die je in die feestkettingen ziet. Het geeft niet veel licht, maar het geeft een heel leuk effect (maanlicht). Moet wel zeggen dat mijn baan op zolder in een ruimte staat die van het daglicht is gescheiden, dus zgn. "vals licht" heb ik niet. In combinatie met de verlichting OP de baan, (lantaarns, bebouwing, treinen e.d.), komt het sprookje toch aardig tot leven....[;)]
Groeten van Len.
U bevestigd mijn gedachten [^] Paul.
Frank