Zowel met de bouw van lijn stations Boom (bouw gestopt), Gengenbach en nu de "Schwarzwaldhof"" (tussen haakjes, hof is een boerderij) sta ik steeds weer versteld van de afmetingen als je een gebouw op schaal nabouwd.
Daaraan zie je maar eerst hoeveel gebouwen van de gekende firma's, te klein zijn (uitzonderingen bevestigen de regel) of omdat ze speciaal 'kleine' gebouwen hebben uitgekozen.
Toch eigenaardig. Er wordt gediskuteerd over een model dat 1 mm te klein is, maar bij gebouwen steekt het blijkbaar niet zo nauw.Blijkbaar is alles (of toch veel, gefokusd op het rijdend materiaal. Zou dat ook de reden zijn dat je zelden of nooit een "stadsbaan" ziet? Een met flatgebouwen van meerdere verdiepingen (meer dan 10)
Wat is jullie mening hierover?
Dat is ook iets dat mij steeds stoorde met de huisjes en andere van de gekende firma's. En het gaat dan niet alleen om huisjes, maar ook de hoogte van bomen, de toegepaste afstanden op een modelbaan, hoogte van een "berg"... Op de oppervalkte van een gemiddelde modelbaan past vb 1 akker, punt. ... het zou een saaie modelbaan worden.
Peter, ben ik wel een beetje met je eens. De mensen zien hun trein liever in een landschap rijden denk ik dan in de stad. Dus een mooi landschap en gezellige pitoreske kleinere huisjes zodat er ook een aantal op de vaak kleinere baantje het aangezicht van een dorp, of kleine stad kunnen geven. Daar spelen de fabrikanten denk ik op in voor de Europese markt. Het is natuurlijk zo dat je in de stad zeker in Europa dan al gauw uitkomt bij een tram bedrijf of iets dergelijks. In de USA ligt dat net even anders denk ik. Kijk maar naar The High Line van Evan. Daar denderen ook de gewone treinen dwars door de stad wat in de US op meerdere plaatsen aan de hand was. Een gebouw van 10 verdiepingen steekt toch in model al gauw zo 30 centimeter of meer de hoogte in en das nogal wat. Je krijgt dan al gauw "the concrete canyons". Iemand die dat mooi heeft weten te combineren is Vic Smith. Kijk maar naar deze video http://www.youtube.com/watch?v=DgzMcgGqnr0 (http://www.youtube.com/watch?v=DgzMcgGqnr0). Echter ook daar op de voorgrond wat lagere bewoning. De rest van zijn baan is overigens landschap. We kunnen denk ik niet allemaal New York of Brussel nabouwen.
Overigens is mijn baantje gesitueerd in de Rocky's en ook daar waren in de gehuchten de huizen klein, maar de amerikaanse kits zijn toch meer op schaal heb ik het gevoel.
Zeker vroeger hadden huisjes in H0 een schaal van 1/100 en vaak kleiner.
Een preisertje bij een voordeur maakt dat vaak pijnlijk duidelijk.
Doen de grote fabrikanten dat nu nog steeds ? Misschien wel omdat anders het verschil met hun eerdere ontwerpen te groot is ?
CiteerDoen de grote fabrikanten dat nu nog steeds
Toch nog dikwijls.
Ik heb bv. op mijn baan twee vrij recente Faller Zwarte woud boerderijen staan.
Een Preiser figuurtje kan niet binnen zonder zijn hoofd te stoten. Terwijl die ene boerderij groter zou moeten zijn dan mijn Schwarzwaldhof, is ze in feite maar ongeveer half zo groot.
Vroeger waren vele huisjes inderdaad echt allemaal stukken te klein. De Preiser aan de voordeur zegt inderdaad voldoende.
Dan is er ook een lading huisjes op de markt gekomen met een voordeur die wel groot genoeg lijkt maar het huis is gewoon verkleind. En dat is zeker het geval met de boerderijen waarover Peter het heeft. Een Schwarzwald boerderij moet nu eenmaal een 30cm lang zijn...
Sedert ik nu zelf huisjes ontwerp valt me maar al te vaak op hoe groot huizen soms kunnen zijn...
Schat eens hoe hoog de dakgoot van café Leon hangt?
Het stoort mij meer in de afmetingen van spoorinstallaties. Kijk eens op Google Earth hoe groot een gewone halte is. Een "station" met 2 wissels is direct al 1 km!. Ik ben in Z bezig aan een voorstads station. Grofweg op schaal, niet op de laatste mm. Zo van 235m gemeten, dat is ongeveer 1m in 1/220. En dan is 7 m maar nipt om alles op te krijgen. In h0 wordt dat bijna 21 m. En dan is dat zonder 1 meter vrije baan...
Niet iedereen heeft ook 21m lengte, dus zal het wel een compromis zijn zeker?
Ja, maar waarom kan men daar compromissen sluiten van 20-30% terwijl men voor een loc/rijtuig 1mm al teveel vindt? Zelfde voor huizen bomen, waarom is dat daar een probleem? Waarom zijn kleinere schalen niet meer populair, daar zijn zo'n compromissen niet of minder nodig?
Zou het kunnen dat we de oorzaak van dat verschil in tollerantie voor schaalexactheid (locomotiefmodel tov een huisje, boompje of afstand) moeten zoeken bij onszelf? De modelindustrie (grote merken) heeft ons altijd al zulke modellen verkocht, een eeuw lang. We zien het zo overal, en ons verwachtingspatroon is daar dan naar gevomd. Te kleine huisjes, te smalle straten, te steile helingen, te korte bochten... We blijven niet alleen die "verkeerde" modellen kopen, we passen het ook nog zelf toe op onze banen. Een paradespoor dat 20m verwijderd ligt van een veeeeel te kort hoofdstation.
Het tweede aspect lijkt de werking van het brein te zijn. Als ik mijn treinen zie rijden, dan lijk ik met een soort tunnelblik het rijden van de trein te beleven, ook in tijd. De onmiddellijke omgeving (spoorbed, talud, seinen...) is nog duidelijk aanwezig, maar voor de rest verlopt er veel in fantasie, en zijn de huisjes, bomen en ander spul eromheen enkel om de fantasie te stimuleren, en suggesties op te wekken. Ook de veel te korte afstanden en rijtijden ervaren we als normaal. Ons brein is in staat om die vertekende ervaring probleemloos te extrapoleren naar de realiteit, zonder dat we daar moeite voor moeten doen.
Maar als we dan geconfronteerd worden met een modelbaan dat een heel stap dichter bij de geschaalde realiteit zit, vallen we wel plat op ons gat van bewondering.
Een stuk wereld écht op schaal is niet haalbaar, tenzij je alleen maar een paradespoor door de velden bouwt.
Zodra je een station bouwt, moet je al compromissen maken.
Citaat van: Michiel op 15 januari 2013, 22:17:01 PM
Te kleine huisjes, te smalle straten, te steile helingen, te korte bochten...
Je vergeet nog "te korte straten" - vaak is er al een zijstraat na 5 huizen ;)
Als ik dat zo allemaal lees kan ik maar beter stoppen met treintjes.
Om depri van te worden. :'(
Nee hoor, modelbouw is nu eenmaal selektieve compressie, als het maar ok oogt, al die rivettentellers met hun geneuzel op de mm....gaat uiteindelijk om het plaatje..
Als ik iets maak is het zo goed mogelijk op de benodigde schaal, doch durf ik wel eens 1/10e aanpassen om bvb de bakstenen te laten uitkomen en zo.
Dan toch al gemerkt dat als je enkele zaken naast zo'n ander huisje plaatst, mijn spul toch wat groot lijkt. Valt vooral op bij gebouwtjes en hekkens en zo.
Meubilair minder omdat je daar meestal een poppetje bijplaatst en dit de verhouding dan wel doet kloppen.
tja, alles is nu eenmaal relatief.
Als ik de treinen op mijn baan zie rijden op schaalsnelheid, rijden ze precies veel te traag. Je ziet dat fenomeen ook op de filmpjes van zijn loks die Erik al eens op het forum post. Ook hebben veel modelspoorders de neiging om veel te veel op een berperkte oppervlakte te willen doen (ik ook trouwens, alhoewel ik aan het afbouwen ben) Op een kleine oppervlakte kan je een oase van rust creeren, door wat open ruimte te maken. Op mijn baan is dat bv. al dat stukje met die twee Schwarzwald hoeve's en kapelletje) Bezoekers staan er steeds wee van verstel hoe klein die oppervlakte eigenlijk is.
Maar in feite komt het er op neer wat je zelf wil,: rust en ruimte of drukte
Ikzelf geef de voorkeur aan het eerste. Het gewone leven is al druk en stresserend genoeg.
"rustige" landschapsstukken zijn ook meestal sneller te bouwen.
Hoewel - een bos van een halve vierkante meter met zelfgebouwde "boompjes à la Jos" ::)
De discussie gaat eigenlijk over (en op basis van) een paar heel verschillende zaken, volgens mij. Inderdaad werken onze hersens zodanig dat hoogte anders wordt beleefd dan breedte of lengte. De grote maan of zon net boven de horizon is een aardig voorbeeld.
Daarnaast is tijd een belangrijk onderdeel, een modelbaan met realistische rij- en stoptijden is niet vreselijk spannend, dus moet er dan ook iets gebeuren met snelheid en trajectlengte. Bovendien is, zoals gezegd, een realistische baan- of perronlengte bijna ondoenlijk. Een perron van 10 meter en een baanvak van 40 meter (in H0) is voor de meesten van ons wat lastig uitvoerbaar. Alleen dr. Who zou dat volgens mij kunnen regelen.
Ik had begrepen dat dan ook voor lengtematen van wagons, wissels of baanvakken gemakkelijk tot 1:1000 kan worden geschoven. En ergens gaat dan natuurlijk een keer een schoen wringen. Zolang je je bewust bent van het probleem en je eigen keuze is er uiteindelijk natuurlijk geen bezwaar.
Overigens, ik heb ook eens gelezen dat bijvoorbeeld Disney in de parken de huizen bewust op extra kleine schaal bouwt, toch iets om gezelligheid te creëren. Zet er dan alleen geen basketballteam bij op de foto, als je niet van het Preisereffect houdt, toch?
Met N160 hebben we eens het station van Balegem-Dorp volledig nagebouwd op schaal, geen compromissen, geen verschaling, enkel zoals de werkelijkheid is. Dit station is niet bijzonder groot, en in schaal N geeft dat al een lengte van 5,4 m. Verder hebben we zo'n rustige landschap naast gebouwd, met bos, weiden en zo verder, ook zonder compromis. (Om dat goed te doen, vraagt dat ook veel tijd!) Dan sta je toch versteld hoe groot het allemaal wordt, maar toch optisch heel mooi. Dat hebben wij mogen ondervinden met de commentaren van het publiek op de twee tentoonstellingen in Stuttgart. Het publiek vond dat blijkbaar wel heel interessant. Daar zag je ook grotere (Duitse) stations, ook volledig nagebouwd, met lengtes van over de 15m, in schaal N wel te verstaan. Ook in Belgie zijn er nog zo'n N-banen. Het station van Louise-Marie en Ronse van Wervik en Voneche van RMM bijvoorbeeld. Ronse geeft al ongeveer 10m, wordt ook zonder enige compromis gebouwd. Ik moet vaststellen dat schaal N en schaal Z meer interessant zijn om (grotere) stations na te bouwen. En om zonder probleem en zonder enig optisch bedrog met langere treinen te rijden. Zelfs de bakstenen van de (zelfgebouwde) huizen op alle genoemde banen worden zonder compromis verkleind naar de werkelijkheid. Dan begrijp ik persoonlijk niet goed dat bijvoorbeeld bakstenen in HO niet op maat gebouwd (kunnen) worden. Als het in N kan, waarom dan niet in HO? En als er dan toch een compromis gesloten moet worden qua lengte, waarom dan niet eens proberen in een kleinere schaal?
Ik vind het juist de kunst om op gelijk welke schaal, iets te bouwen dat vergelijkbaar is met de werkelijkheid. Anders is het geen modelbouw maar speelgoed. Wat bijvoorbeeld Evan presteert in gelijk welke schaal, dat is modelbouw!
Volgens mij blijft de belangrijkste compromis de "tijd" die je ervoor over hebt.
Ooit ben ik begonnen aan "Nederbrakel anno 1920" en het station was nu eens perfect (tja, toch wel enkele compromissen, maar zo weinig mogelijk) op schaal. In Orroir een soortgelijk stationsgebouw de steentjes gaan tellen.
Over het resultaat was ik best tevreden maar een kleine berekening maakte me duidelijk dat ik voor de gehele stationsomgeving wel enkele jaren zou nodig hebben.
(http://i836.photobucket.com/albums/zz286/Dirky/Nederbrakel%20station/metselwerk.jpg)
Löscha (van Evan) was de ster van Sinsheim vorig jaar en welke bewegingen zie je daar? De lok rijdt 3m naar rechts en dan 3m naar links, en dan weer naar rechts, en dan weer...beneden rijdt er ook eentje nu en dan de tunnel in en uit. Totaal niets realistisch qua bewegingen en toch een topper!
Je hoeft dus echt geen taferelen te bouwen die vergelijkbaar zijn met de werkelijkheid om een top-baan te hebben. Verzorg je baan, steek er je ziel in! ;)
dan ben je al een heel stuk in de goede richting bezig!
Al eens aan gedacht,indien we de tijd niet op schaal zouden nemen,hoelang het duurt om in werkelijkheid een wagon te koppelen,of een wissel te verstellen,of reizigers te laten in en uitstappen?
Bij de NMBS doet men daar dag en nacht over,en als men er de vertragingen van het grootbedrijf bijrekent...op een beurs zouden de bezoekers niet al te veel treinen zien rijden,maar dat heeft dan ook het voordeel dat de operator meer tijd zou krijgen om aan de bar te gaan hangen! dus waarvoor kies je?
Citaat van: Rangeerduivel op 28 mei 2013, 14:06:38 PM
maar dat heeft dan ook het voordeel dat de operator meer tijd zou krijgen om aan de bar te gaan hangen!
Helemaal geen slecht plan ;) ;D
Citaat van: Peter op 16 januari 2013, 10:09:51 AM
Ook hebben veel modelspoorders de neiging om veel te veel op een berperkte oppervlakte te willen doen
Absoluut waar, ook bij grote publieksbanen zie je dat fenomeen vaak. Goed voor Faller en Co want dat stimuleert de verkoop zeker, maar dan toch liever de Franse stijl of banen van het slag Jacq Damen.
Ja en neen. Men heeft de neiging om te grote stations teveel te comprimeren. Als je zoals hierboven al aangehaald in N of Z een station zonder compressie bouwt dan ziet zelfs een enorme hoop sporen er toch niet "verkeerd" uit. Maar het nadeel is de afmeting van zoiets. En toch wil men hier niet weten van kleinere schalen.
Het kloppende hart van de spoorwegen zijn de "serieuse" stations (brussel noord, schaarbeek, antwerpen centraal) en daar ligt behoorlijk wat spoor. Dicht op elkaar gepakt. Is de nmbs dan verkeerd bezig? Of zou iemand die die situatie tracht na te bouwen "onrealistisch"?