Graag wilde ik eens een gedachten-balletje opwerpen...
(Dieseltractie even buiten beschouwing gelaten)
Het zit zo, Treinen reden vroeger op stoom.
Stoomloks hadden een laag rendement, waarbij het altijd een probleem is geweest het beschikbare vermogen op de rails te krijgen.
Men deed dat enerzijds door het gewicht van de lok over zoveel mogelijk assen te verdelen, en te proberen het zwaartepunt van de lok zoveel mogelijk in de midden van die aangedreven wielen te krijgen. Anderzijds door voor meer vermogen op de rails meerdere kleinere wielen toe te passen. (denk aan goederen loks, waarbij de snelheid minder belangrijk is)
Juist bij sneltrein stoom loks zie je dan grotere aangedreven wielen, welke bij aanvang van de rit ook al heel snel deden slippen. Dit werd opgelost door er zand voor te strooien.
Stoommachines hebben blijkbaar als voordeel vanaf stilstand gelijk het maximale vermogen te leveren.
Voor zover ik me kan herinneren, is het probleem altijd geweest het beschikbare vermogen op de rails te krijgen.
Wat er bij moderne electriesche tractie gebeurd is dat door allerlei truuks ervoor gezorgd word dat het beschikbare vermogen zonder slippen op de rails terecht komt. (basis-probleem dus niet gewijzigd)
Als je nadenkt kom je al snel tot de conclusie dat de electrische treinen van tegenwoordig ook via rijdraad op stoom rijden 8)
Wat ik dan denk is: ja maar die infrastructuur (bovenleiding, transformators, schakelstations etc)) leveren toch ook verliezen op?
Behalve nog dat er veel energie verloren gaat in het netwerk, lijkt het electrische rijden best storingsgevoelig. Wat dacht je van de enorme berg koperdraad??
Schieten maar.....;)
Er zijn natuurlijk nog andere zaken te vergelijken:
- personeel: een stoomloc heeft minstens 2 man nodig diesel/eloc komt met 1 toe. Er zijn wel experimenten geweest met stoomlocs en 1-mans bediening maar dat was enkel voor kleine locs en is nooit verder doorgevoerd. Hier zijn vakbonden niet happig op geweest.
- een stoomloc moet je 's nachts onder stoom houden, een diesel/eloc draai je 's morgens de sleutel om en die start. Dus de hele nacht moet er iemand die stoomloc in de gaten houden: kolen opdoen, waterstand controleren. Kost wel wat, zowel aan personeel als materiaal. Er zijn opnieuw pogingen geweest om daar iets aan te doen (Velox ketel) maar opnieuw nooit verder doorgevoerd.
- een stoomloc heeft veel meer heen-en-weer gaande massa's die voor ongelijkmatige belasting van het spoor verantwoordelijk zijn. Dat geeft meer schade aan de sporen/onderbouw. Opnieuw extra kosten. En opnieuw zijn er pogingen gedaan om dat te verhelpen bij stoomlocs (Leader).
- een stoomloc moet ook een enorme hoeveelheid water meeslepen. Een tender weegt bij vollast al gauw 100 ton. Dat is allemaal "niet nuttig" of beter gezegd niet op rekening van klanten. Dat hebben ze proberen op te lossen met condenstenders. Ook geen succes.
- vermogen van een loc is bepaald door hoeveel kolen je kan verbranden in de ketel. En daar zijn grenzen aan. Onder andere door het vrije ruimte profiel. Ook hier zijn experimenten geweest met alternatieve keteltypes (Woolnougth) maar ook eerder voor kleine vermogens.
- stoomketels vragen enorm veel onderhoud en controles. Redelijk spectaculair wat er gebeurt als het misloopt. Dat gebeurde weinig, maar de kost was er wel.
Veel van die alternatieven zijn echter veel te laat gekomen. Ofwel hebben ze teveel tegelijk geprobeerd. Men heeft te weinig de stoomloc laten mee evolueren met de stand van de techniek. Steeds met het idee van "zo deden ze het vroeger ook en dat werkt". Eenmaal er een alternatief was was het te laat.
Dat is wat er nu ook gebeurt met de spoorwegen. Veel te laat gereageerd op de auto.
citaat:
Geplaatst door Frank_N
Wat ik dan denk is: ja maar die infrastructuur (bovenleiding, transformators, schakelstations etc)) leveren toch ook verliezen op?
Inderdaad leveren die tussenschakels ook verliezen op. Maar over de hele keten gezien is elektrisch rijden energetisch met voorsprong het voordeligst.
Mijn stelling is: als de elektromotor 50 jaar eerder was uitgevonden, dan hadden we nooit stoomlocs gekend.
citaat:
Geplaatst door Klaas Zondervan
Mijn stelling is: als de elektromotor 50 jaar eerder was uitgevonden, dan hadden we nooit stoomlocs gekend.
Bestond die al in 1870 dan? EDIT: opgezocht - blijkbaar patent-aanvraag in 1834 [:0]
Hoezeer ik ook de stoomlocs bewonder, het rendement was laag, om van vervuiling en gevaren nog maar te zwijgen [B)]
Rendement:
- veel warmte en drukverliezen. Een deel van de stoom diende om de schouw beter te doen trekken ...
- volgens mij ook een pak minder Kilowatt "per meter locomotief"
Hallo,
De grootste verliezen zijn de condesatieverliezen (zie entalpiediagram) namelijk de energie nodig om van water over te gaan naar stoom , die energie gaat terug verloren bij condensatie , op schepen en vaste installaties kon men het rendement verhogen door zo hoog mogelijke drukken en temperatuur en een vacuumvcondensor maar op een loc is dat niet mogelijk .
Dit roept herinneringen op aan de schooltijd waar we dit soort rendementen moesten uitrekenen , In de praktijk later te maken gehad met vooral stoomturbines
Electr. aandrijving heeft het voordeel dat men enkel energie verbruikt als het nodig is , en kan men in bepaalde gevallen zelfs remenergie terug naar het net steken , bij stoom moet men de ketel onder duk houden
Kris
Ik kan de redenering van Frank in een bepaald opzicht wel volgen.
De meeste elektriciteitscentrales werken nog steeds op stoom! Of ze nu op steenkool, gas gestookt worden, of zelfs nucleair, de stoommachine (in dit geval een stoomturbine) blijkt nog steeds een zeer rendabele energieomzetter te zijn!
Wat ontbreekt het dan om locomotieven terug op stoom te laten werken?
citaat:
Geplaatst door Michiel
De meeste elektriciteitscentrales werken nog steeds op stoom! Of ze nu op steenkool, gas gestookt worden, of zelfs nucleair, de stoommachine (in dit geval een stoomturbine) blijkt nog steeds een zeer rendabele energieomzetter te zijn!
Dus feitelijk zijn we nog niet uit het stoomtijdperk ontsnapt.
Een leuke manier om het condenstatie verlies te beperken gevonden op Wikipedia (http://nl.wikipedia.org/wiki/Compound-stoommachine)
Werd regelmatig toegepast en in de locomotief bouw met dubbelexpansie aangeduid.
grt P.
citaat:
Geplaatst door Michiel
.....de stoommachine (in dit geval een stoomturbine) blijkt nog steeds een zeer rendabele energieomzetter te zijn!
Wat versta je onder zeer rendabel?
In een elektriciteitscentrale werken ze met turbines in een gesloten kringloop. Het rendement van zo'n centrale is ongeveer 40%. Onderweg tot aan de locomotief gaat van die 40% maximaal 5% in de verliezen van het net, dan blijft er nog 38% over.
Een stoomloc met zuigers heeft een rendement van minder dan 10%, dat is toch een aanzienlijk verschil met die 38%.
citaat:
Geplaatst door Klaas Zondervan
Citeer...In een elektriciteitscentrale werken ze met turbines in een gesloten kringloop. Het rendement van zo'n centrale is ongeveer 40%....
Net wat ik zeg, een stoommachine kan ook vrij rendabel zijn. [;)]
Ik vind 40% niet echt spectaculair. Het blijkt nog beter te kunnen.
Moderne centrales zoals de Sloecentrale in Vlissingen-Oost en de ELSTA centrale in Terneuzen werken met een nieuwe techniek waarbij een gasturbine wordt gecombineerd met een stoomturbine. Die centrales halen een rendement van bijna 60%.
Dat zijn getallen die bij een stoommachine op een locomotief nooit gehaald kunnen worden. Die blijft echt bij 10% steken.
Wie zegt hier dat een stoomlocomotief met zuigers moet blijven werken? Als jullie supercentrale met turbine zo rendabel is, waarom dat niet in't klein in een locomotief duwen. Is die locomotief dan niet rendabeler dan een gemiddelde diesel of eloc? [:D]
citaat:
Geplaatst door Michiel
....waarom dat niet in't klein in een locomotief duwen.
Omdat dat technisch onmogelijk is. Er is op een loc gewoon te weinig ruimte voor zo'n installatie.
Als de installatie niet past, maak ze dan nog ietsjes kleiner. Dan past ie wel. [:o)]
Ik vermoed dat je bedoelt dat de installatie in verkleinde vorm, niet meer kan werken. Waarschijnlijk werkt het energetisch (of hoe dat) process niet meer.
Maar, men kan veel verkleinen, tot zelfs extreem (vb verbrandingsmotoren) waarom niet een stoomturbine van een centrale?
Wat ik ook begrepen heb: een stoomturbine werkt slechts in ??n richting. Achteruit rijden is dan niet zo simpel ...
De laatste Duitse evolutie voor stoomloks was de "diepbetreurde" baureihe 19 1001. Deze lok, asindeling 1'Do'1, was aangedreven door 4 stoommotors, waarvan er telkens, om beurt een op iedere as stond.
Op die wielen stonden dus kleine in V-vorm geplaatste stoomcylinders.
Deze lok had een heel soepele en rustige loop, met een zeer goed verbruik. Zelfs bij haar maximum snelheid van 180 Kmh had deze lok nog een perfekt rustige loop. Helaas werd dit princiepe door het einde van wereldoorlog II niet verder ge-optimaliseerd. De lok werd trouwens door de Amerikanen in beslag genomen en naar de USA verscheept waar hij verder getest werd doch niet meer ingezet, en (ik dacht) in 1953 in Fort Eustis in Virginia verschroot.
Brawa heeft een model van deze lok in H0
citaat:
Geplaatst door Gerolf
Wat ik ook begrepen heb: een stoomturbine werkt slechts in ??n richting. Achteruit rijden is dan niet zo simpel ...
Een dieselmotor werk ook maar in 1 richting. Toch maakt men er locomotieven mee. Men heeft dan nog wel een koppelingsysteem nodig (elektrisch, hydraulisch, pneumatisch, mechanisch...) tussen de stoommachine (turbine) en de wielen.
citaat:
Geplaatst door Gerolf
Wat ik ook begrepen heb: een stoomturbine werkt slechts in ??n richting. Achteruit rijden is dan niet zo simpel ...
Er zijn wel proeven geweest met turbinelocs. Die werden elektrisch aangedreven, dus net zoiets als een dieselelektrische loc, maar dan met een stoomturbine in plaats van een dieselmotor. En daarmee los je dan vanzelf het probleem van achteruit rijden op.
Een stoomturbine in een trein (http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=9AeL31nCRrA#!)... in't heeel klein! Maar wel fijn! [:D]
hopelijk de toekomst van de spoorwegen
Hallo,
ik heb veel met scheepsstoomturbines gewerkt we spreken dan van drukken van 82bar en 550?c en een condensordruk van 0.05bar absolut dus zeer hoog vacuum , de instalaties zijn zeer groot (ketels) turbine bestaat uit hogedtuk en lagedrukturbines , opwarmen van de turbine vraagt minimaal 2 uur , eenmaal op temperatuur is wel een snelle regeling mogelijk
turbine mag ook nooit stil staan ( indien stoomlek van regelklep zou deze therm spanningen krijgen . zeer grote voedingspompen (turbines) nodig de achteruitturbine zit in de lagedrukturbine ingebouwd
de ketels die daar voor nodig zijn zijn waterpijpketels met zeer complexe niveauregeling , aan het ketelwater worden ook zeer hoge eisen gesteld , dit alles om aan te duiden dat dit nooit mogelijk is in een loc en het rendement is dan nog altijd lager dan van een dieselmotor
De combinatie van gasturbine en stoomketel is momenteel een zeer goede combinatie zeker als nmen dan nog de restwarmte kan gebruiken maar dit is enkel stationair en op schepen mogelijk ( enkele cruiseschepen hebben daar mee experimenten gedaan )
een stoomturbineinstallatie van 45Mw verbruikte ongeveer 12.000kg/H
brandstof of ongeveer 266gr/KWh
een moderne scheepsdiesel ongeveer 173gr/KWh
kris
citaat:
In een elektriciteitscentrale werken ze met turbines in een gesloten kringloop. Het rendement van zo'n centrale is ongeveer 40%. Onderweg tot aan de locomotief gaat van die 40% maximaal 5% in de verliezen van het net, dan blijft er nog 38% over.
De locomotief zelf werkt ook niet met 100%, anders moesten er geen ventilatoren in om te koelen.
Maar die 10% van een stoomloc, dat is enkel bij een redelijk nieuwe die goed onderhouden is en goed ontworpen was. De meeste haalden niet eens 10%.
citaat:
Wie zegt hier dat een stoomlocomotief met zuigers moet blijven werken? Als jullie supercentrale met turbine zo rendabel is, waarom dat niet in't klein in een locomotief duwen. Is die locomotief dan niet rendabeler dan een gemiddelde diesel of eloc?
Zo zijn er verschillende geweest. Maar er zijn verschillende problemen mee. Een turbine is zeer effici?nt zolang ze op haar ideaal toerental draait. En voor een centrale is dat geen probleem, daar is altijd een basisbelasting. Maar in een loc gaat de belasting mee omhoog en omlaag met wat de loc aan energie gebruikt. Ander probleem is dat locs nu eenmaal een rot omgeving zijn met veel schokken en trillingen. En dat is niet goed voor turbines en waterpijpketels. Als laatste probleem was er vaak water en kolenstof dat in de electrische motoren geraakte. Ook al niet ideaal.
De meest succesvolle turbine stoomloc was een meer conventioneel model met mechanische aandrijving. Bestaat nog altijd een van -werkend!- in het museum ergens in Zweden.
Met moderne middelen zou het misschien wel kunnen.
Dank aan allen voor de reacties!
Punt is dus dat in een centrale men turbines na opstarten (wat bijna een hele dag duurd) ze een paar jaar laat draaien. (misschien nog langer)
Tijdens dat opstarten moeten ze snel door verschillende kritiesche toerentallen heen geloodst worden.
Een maal als de rotatie zich gestabiliseerd heeft word na de netsynchronisatie de generator ingeschakeld.
Het start-proces begint met langzaam de hele zaak op bedrijfstemperatuur brengen, waarbij de turbine handmatig getornt word.
Dat lijkt me voor een turbine locomotief geen handige werksituatie!
Zoals Johan aangeeft zou het met modernere middelen misschien wel kunnen [?]
Je zou dan denken aan een turbine die je bv. net als een diesel kunt opstarten.
Zo'n turbines zijn er Frank. Jaren geleden hebben bvb Ford en Rover resp vrachtwagens en racewagens met turbines gemaakt. En de eerste proto's van de TGV waren gedacht om met een gasturbine te werken. De franse spoorwegen hebben zelfs treinstellen met turbines in normale dienst gehad! RTG (http://fr.wikipedia.org/wiki/Rame_?_turbine_?_gaz) , TGV001 (http://en.wikipedia.org/wiki/TGV_001)
Er is weinig dat nog nooit geprobeerd is.
De enige reden waarom de TGV001 met een gasturbine was uitgerust, was dat er nog geen geschikte bovenleiding was voor die hoge snelheden. Qua energie-effici?ntie was het geen goede oplossing, anders hadden ze dat wel doorgezet.
Hoewel offtopic:
Iets dergelijks is de Engelse HST (diesel met zuigers) overkomen.
Stationair draaien geen probleeem.
Vol gas: ook geen probleem. Teug van stationair naar vol gas gingen de turbocharchers eruit.
"Offtopic mode weer uit"
Bij die engelsen was een ander probleem dat ze geen enkel stuk spoor hebben dat meer dan 500 meter rechtdoor is.... [}:)]
Dank voor de link, Johan...
Beetje vreemd mijn laatste reacties duurden een tijdje voor ze geplaatst werden [:I]
Ik vermoed door iemand die iets met de zoekfunctie van het forum probeerde te doen[B)]
citaat:
Geplaatst door Havoc
Bij die engelsen was een ander probleem dat ze geen enkel stuk spoor hebben dat meer dan 500 meter rechtdoor is.... [}:)]
Daarvoor hadden ze de kantelbak constructie gebruikt. En: geloof me dat werkte fantantasties!!
Het is geen gezicht om zo'n treinstel door de bocht te zien, als je erin zit blijft je koffie in je kommetje!
Das dan weer het knappe [^]
Edit 1) ik zag dat (wanneer weet niet meer, ooit??) vanuit het station te Didcot.
Het was net een vliegtuig op rails!
Op het peron gingen ruim tevoren zwaailichten aan, met waarschuwingen "Please stay behind the yellow lines when warning"
Ik kan je garanderen dat dat niet voor niets was!!
Een mevrouw welke me zag spotten riep: "those trains are like plains, without wings!!!
citaat:
Geplaatst door Michiel
Een stoomturbine in een trein (http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=9AeL31nCRrA#!)... in't heeel klein! Maar wel fijn! [:D]
Daar is Johan (Havoc) mee bezig, en dan via een generatr/electromotor [8D]
Spielerei...
http://www.ebay.de/itm/Dampfturbine-Tornado-Nr-026-Dampfmaschine-/170876922302?pt=Standmodelle_Baus%C3%A4tze&hash=item27c90ee9be#ht_8041wt_1396
Erik
Dat is een leuk ding. Ik hoop dat ik ook 30 led kan doen branden.[:I] Maar dat is voor na de vakantie.
"Spielerei..."
Wel waar het in dit topic om gaat[;)]
Ik heb mij ooit eens laten wijsmaken, dat er stoomlocomotieven bestaan hebben die het water met elektriciteit konden opwarmen?
(http://www.tassignon.be/trains/TMM/E%2033_8521.jpg)
Wel wel wel, de wonderen zijn de wereld nog niet uit.
Vond het idee op zich wel kunnen, maar had zoiets van "op electriciteit water verwarmen in een locomotief ? hoogst onwaarschijnlijk". Dat moeten toch wel serieuze weerstanden zijn en die loc zal wel heel veel vermogen nodig hebben.
Is wel een komisch gezicht.
Het lijkt me trouwens alleen in Zwitserland en zo te verantwoorden (elektriciteit via stuwdammen)
In onze landen zou dat warmte => stoom => elektriciteit => warmte => stoom => beweging zijn, nogal zonde van de energie [:D]
Ik geloof dat ik die foto al eens ergens had gezien, de uitleg dat men gaf is dat men ginds (Oostenrijk,Zwitserland ?)nauwelijks of niet over eigen kolenvoorraden beschikte en men veel steenkool moest importeren. Was deze foto niet genomen tijdens de oorlog? Anderzijds vraag ik mij af stel dat het stoomtijdperk langer zou geduurd hebben? Welke ontwikkelingen zouden stoomlocs nog gemaakt kunnen hebben. Ik kan me voorstellen dat er toch een limiet moet zijn bvb. de max. snelheid dat een drijfwerk aankan......
Ben er niet zeker van maar in het "hoge noorden" hebben ze ook een paar van die speciale gevallen in de tijd proberen maken, maar of er iets uit de kast is van gekomen heb ik nog nergens niet tegengekomen.[:)]
citaat:
Geplaatst door factageklerk
Ik geloof dat ik die foto al eens ergens had gezien, de uitleg dat men gaf is dat men ginds (Oostenrijk,Zwitserland ?)nauwelijks of niet over eigen kolenvoorraden beschikte en men veel steenkool moest importeren. Was deze foto niet genomen tijdens de oorlog? Anderzijds vraag ik mij af stel dat het stoomtijdperk langer zou geduurd hebben? Welke ontwikkelingen zouden stoomlocs nog gemaakt kunnen hebben. Ik kan me voorstellen dat er toch een limiet moet zijn bvb. de max. snelheid dat een drijfwerk aankan......
Er werden ook stoom turbines gebruikt. En daar is geen drijfwerk. En sommige locomotieven hadden zelfs geen koppelstangen.
Stoom-electrisch heeft ook bestaan : de Heilmann locomotief (Frankrijk).
Voor wie interesse heeft in bijzondere locomotieven kan beter deze SITE (http://www.douglas-self.com/MUSEUM/LOCOLOCO/locoloco.htm) gaan raadplegen. Het is wel in het Engels maar blijft de moeite waard.
Dank U Patrick voor deze informatie.[:)]
zeer interessant, wist ik ook niet
Jan
Toen ik de foto zag dacht ik eerst aan en late aprilgrap..[:D]
Maar blijkbaar heeft het echt bestaan.
En zo leren we weer wat bij.[;)]
Maffe foto, idd[:D]
"Het lijkt me trouwens alleen in Zwitserland en zo te verantwoorden (elektriciteit via stuwdammen)
In onze landen zou dat warmte => stoom => elektriciteit => warmte => stoom => beweging zijn, nogal zonde van de energie "
Alleen Zwitersland (in Europa) schijnt voornamelijk electriciteit op te wekken met "witte steenkool". Waterkracht, dus.
Maar dan nog is een T3 (ofzoiets) met een pantograaf een merkwaardig verschijnsel [:)]
Om het draadje aan de "praat" te houden zouden we nog kunnen opperen iets met getijde-werking? Ook een soort waterkracht. Juist tussen Engeland en Frankrijk, in de Noordzee is die werking het grootst.
(Frankrijk heeft een getijde centrale)
Edit1) Frankrijk hadook in het zuiden (weet niet meer waar, precies, ergens rond 1985) een experimentele zonnecollector centrale, met een behoorlijk rendement.
Dat ding werd gesloten, waarom weet ik niet.
citaat:
Geplaatst door ToThePoint
Wel wel wel, de wonderen zijn de wereld nog niet uit.
Vond het idee op zich wel kunnen, maar had zoiets van "op electriciteit water verwarmen in een locomotief ? hoogst onwaarschijnlijk". Dat moeten toch wel serieuze weerstanden zijn en die loc zal wel heel veel vermogen nodig hebben.
Is wel een komisch gezicht.
Soort rijdend ietwat groot uitgevallen koffiezet apparaat op wielen met drijfstangen [:o)]
Om even terug op de oorspronkelijke vraag te komen:
Het lijkt me dat de laatste stap (energie=>beweging) best elektrisch kan: Prima regelbaar, compact, weinig slijtage, ...
Hoe die elektriciteit opgewekt wordt? Elders een grote centrale en bovenleiding, of plaatselijk met een diesel of een stoomturbine in de loc.
Overigens: er wordt toch ook al onderzoek gedaan naar andere "energy-harvesters" die rechtstreeks bvb warmte in elektriciteit omzetten?
"Overigens: er wordt toch ook al onderzoek gedaan naar andere "energy-harvesters" die rechtstreeks bvb warmte in elektriciteit omzetten?"
At Gerolf,
Bedoel je dit: http://www.sciencespace.nl/article/view.do?supportId=2880
Een Peltier element, word al een tijdje in de ruimtevaart gebruikt.
In auto-koelboxen zitten ze ook.
Een Peltier-element wordt meer andersom gebruikt (koeling, verwarming) maar zet ook een temperatuurverschil om in elektriciteit.
Ik dacht dat er onderzoek was naar "harvesters" die warmte omzetten (en dus koelen, met opbrengst van elektriciteit)
Paar korte reacties na vakantie...
citaat:
Om het draadje aan de "praat" te houden zouden we nog kunnen opperen iets met getijde-werking?
Zoiets als dit? http://fr.wikipedia.org/wiki/Usine_mar?motrice_de_la_Rance Bestaat al 45 jaar...
citaat:
Frankrijk hadook in het zuiden (weet niet meer waar, precies, ergens rond 1985) een experimentele zonnecollector centrale, met een behoorlijk rendement.
Dat ding werd gesloten, waarom weet ik niet.
Omdat het experimenteel was en er meer gelobbied werd voor windmolens. Die zonnecollector werd niet alleen voor energie opwekking gebouwd. Je kon er ook eenvoudig zaken zoals wolfram mee smelten en van die dingen.
citaat:
Overigens: er wordt toch ook al onderzoek gedaan naar andere "energy-harvesters" die rechtstreeks bvb warmte in elektriciteit omzetten?
Hier ligt de nadruk vaak op het voeden van sensoren die lange tijd moeten blijven werken en waar netspanning niet voorhanden is en batterijen niet practisch zijn. Meeste werken op basis van pi?zo. In Japan is er ergens zo'n metrostation waar de vloer de trillingen van de voorbijgangers omzet in electriciteit.
WB, Havoc.
Er schijnen al schoenen te bestaan die energie op een of andere manier opslaan, weet ff niet waar ik dat gezien heb.