Modelspoormagazine forum

Modelspoor, Algemeen en H0 => Algemeen => Topic gestart door: Havoc op 04 juli 2012, 20:52:21 PM

Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Havoc op 04 juli 2012, 20:52:21 PM
Eigenlijk een stomme vraag, maar ja. Ik zit wat verveeld met welk materiaal kiezen voor klimspiralen (2 stuks). Om goed te zijn zou het niet dikker dan 4mm mogen zijn (*). Het is voor Z, dus kilo's komen er niet op. Diameter is zo'n 600mm buiten, 540mm binnen.

Eerst dacht ik aan multiplex. Maar in 3.6mm heeft dat geen stijfheid. Je kan natuurlijk veel meer draadstangen gebruiken maar dan kan je nergens meer aan en afstellen wordt moeilijk.

Dan dacht ik aan alu. Maar als dat een tik krijgt staat het krom en komt niet meer terug.

Laatste idee was Dibond. Laminaat van polyethyleen en alu. Heb zo'n dun stuk, en dat lijkt erg stijf en toch licht.

Iemand een beter idee? Of een alternatieve constructie die stijf en dun is?

(*) als ik op het buitenste spoor met 2% naar boven wil met een loc met panto omhoog die nergens tegenkomt. De panto gaat niet helemaal omhoog staan, maar dat is dan gewoon extra speling.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: conducteur op 04 juli 2012, 21:13:54 PM
Ga eens bij de betere kunststofhandel kijken. Ik ben geen kenner van kunststofsoorten, maar ik denk dat je daar wel een materiaal zal vinden dat stevig en dun is.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Dirky op 04 juli 2012, 21:42:14 PM
alu... legering 6061T6 of 2024T3 of alles wat in die buurt ligt is zeer stijf. Als je 7075T5 op de kop kan tikken heb je alu met de stijfheid van een geharde staalplaat... zagen kan je met een wipzaag.



Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Gerolf op 04 juli 2012, 22:06:31 PM
Enkele suggesties:
- Je kan de draadstangen alleen aan de buitenzijde zetten, en er dan meer gebruiken. Langs de binnencirkel heb je dan een open ruimte.
- waarom vrij hangende panto's? Een draadje tegen het bovenmateriaal verhinderd dat ze "blijven haken"
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Havoc op 04 juli 2012, 22:20:54 PM
Probleem met goede kunststofhandels is dat ze niet aan particulieren willen verkopen [:(!] Als je een adres hebt wil ik dat graag horen. Kunststoffen zijn meestal niet zo stijf tenzij met glasvezel erin of zo. PCB materiaal in 3.2mm?

Tja, waar ga je zo'n alu legering vinden? Ik zal een rondkijken in de metaalhandels waar ik kom.

Wel, ik reken met de panto gewoon vrij omhoog. In Z maakt dat misschien 3mm verschil tussen omhoog en omlaag. En een draad is ook direct 1mm Dan reken ik liever met het slechtste geval en heb wat meer reserve.

Mijn eerste reactie zou zijn de draadstangen langs binnen te zetten. Anders moet je bij problemen zo langs binnen grabelen terwijl je langs buiten kijkt waar je mee bezig bent. Kan een verkeerd beeld zijn.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Gerolf op 05 juli 2012, 08:30:36 AM
epoxy (PCB-materiaal) van 3mm bestaat: http://www.conrad.be/ce/nl/product/295809/Epoxy-plaat-150x350x30mm/1201081&ref=list
... maar dan zou ik eerder 2x1 of 2x2 halfoverlappend gebruiken
Is trouwens niet echt goedkoop : 15.99 voor 150x350x3, 11.99 voor 150x350x1 (of 2)
Misschien is het de moeite waard om epoxy-glasvezel-boogstukken zelf te gieten?
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: PietB op 05 juli 2012, 08:45:13 AM
Die epoxyplaat is wel erg duur hoor.
Waarom niet gewoon MDF gebruikt?
Ik heb zelf mijn h0 spiraal er mee geconstrueerd, gaat prima.
Als uitgangspunt heb ik dit:  document (//www.modelspoorh0.nl/downloads/Spiraal%20H0.pdf) gebruikt.
Is een prima solide constructie methode.
Je zult alleen de gegeven maten moeten omzetten naar N.

grt P.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Michiel op 05 juli 2012, 09:01:39 AM
Je kan nog steeds de klassieke materialen blijven gebruiken: multiplex met draadstangen. Om de relatief dunne multiplex (3mm) toch stevigheid te geven, zet(lijm) je er een multiplexstroken (ook 3mm dik) randen tegen van 1cm hoog. Je rijvlak heeft meteen weer enorme stijfheid. [;)]
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Gerolf op 05 juli 2012, 09:02:11 AM
http://www.polyshop.nl/epoxy-plaat-1275-x-1150-x-2-0-per-plaat voor 115.07 - bijna 3 keer goedkoper, maar nog vrij duur [;)]
@ Michiel: goeie tip, voor diverse materialen !
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: conducteur op 05 juli 2012, 09:39:47 AM
citaat:
Geplaatst door Michiel

Je kan nog steeds de klassieke materialen blijven gebruiken: multiplex met draadstangen. Om de relatief dunne multiplex (3mm) toch stevigheid te geven, zet(lijm) je er een multiplexstroken (ook 3mm dik) randen tegen van 1cm hoog. Je rijvlak heeft meteen weer enorme stijfheid. [;)]


Als die stroken 1 cm hoog zijn zal de stevigheid 250 keer zo hoog zijn!. (juist uitgerekend). Bij 1.5 cm 370 en bij 2 cm bijna 500 keer sterker.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: railman56 op 05 juli 2012, 11:43:59 AM
Om de relatief dunne multiplex (3mm) toch stevigheid te geven, zet(lijm) je er een multiplexstroken (ook 3mm dik) randen tegen van 1cm hoog.
nog een voordeel is dat je loc's en dergelijke niet op de grond vallen bij eventuele ontsporingen.
marc
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Havoc op 05 juli 2012, 19:28:35 PM
citaat:
epoxy (PCB-materiaal) van 3mm bestaat: [snip]
Is trouwens niet echt goedkoop : 15.99 voor 150x350x3, 11.99 voor 150x350x1 (of 2)
Misschien is het de moeite waard om epoxy-glasvezel-boogstukken zelf te gieten?


Ja, ik had nog niet ernaar gekeken. Zo'n plaat van 1m? daar kunnen al behoorlijk wat stukken uit. Zelf gieten? Bedoel je zoals de mannen met RC vliegtuigen zelf gaan lamineren? Dat komt niet goed Gerolf, daar plak ik zelf tussen.

citaat:
Waarom niet gewoon MDF gebruikt?


Ik werk niet graag met MDF. Weegt veel, is minder stijf dan multiplex, lastiger te bewerken en lijmen, meer last van vocht, schroeven houden amper (zeker in 3mm). Liever niet, dan gebruik ik nog liever staalplaat. Maar dat is persoonlijk uiteraard.

citaat:
Om de relatief dunne multiplex (3mm) toch stevigheid te geven, zet(lijm) je er een multiplexstroken (ook 3mm dik) randen tegen van 1cm hoog. Je rijvlak heeft meteen weer enorme stijfheid.

citaat:
nog een voordeel is dat je loc's en dergelijke niet op de grond vallen bij eventuele ontsporingen.


Dat is ook een mogelijkheid. Maar wel meer werk [xx(] Het voordeel van vangrails te hebben is inderdaad goed meegenomen.

Zou je die randen er moeten tegenzetten voor of na dat je de spiraal in elkaar steekt?
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Michiel op 05 juli 2012, 19:43:20 PM
Ik heb het met mijn vorige baan achteraf gedaan; eerste de volledig helix gebouwd, en pas dan de boorden langs de binnen- en buitenkant ertegen gelijmd en genageld.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Gerolf op 05 juli 2012, 21:26:14 PM
Ik zou die randen er tijdens de bouw tegenzetten. Je rails moet je ook tijdens de bouw leggen, h? [;)]
Zoveel m??r werk lijkt het me niet. Die randen kunnen trouwens ook stroken (meer flexibele) kunststof zijn.

Ik ben niet zeker dat MDF niet stijver zou zijn dan multiplex. Schroeven hoeven er trouwens niet in, en voor het vocht helpt een laagje verf. Maar bij mijn weten vind je MDF pas vanaf 4mm - of bedoel je hardboard?

Staalplaat? Lijkt me zeer moeilijk om te verwerken, en qua gewicht ... [:0]
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Havoc op 05 juli 2012, 21:33:14 PM
Misschien verkeerd uitgedrukt. Zou ik de rander er tegenzetten voor ik de stukken tot een spiraal monteer of tijdens/na de opbouw van het spiraal?

Er zijn duidelijk voorstanders van beide scenario's. Ze er tijdens de opbouw tegenzetten lijkt me wel handig. Gemakkelijker om ergens bij te kunnen dan na de bouw.

MDF bestaat vanaf 2mm dus het moet te vinden zijn. Maar ik blijf terughoudend om het te gebruiken. Flexibele kunststof gebruiken voor de randen is een beetje tegenstrijdig met de bedoeling dat dit een verstijving moet zijn.

Staalplaat verwerken is een gewoonte. Het gewicht is inderdaad een reden om het niet te doen [;)]
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: conducteur op 05 juli 2012, 22:15:23 PM
Zal staalplaat niet ongeveer evenveel wegen? Het heeft wel een veel grotere dichtheid dan hout, maar je kunt toch werken met een veel fijnere plaat tov hout?
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Frank_N op 06 juli 2012, 00:14:38 AM
Heb ooit eens een 2 sporige N helix gemaakt met 4mm triplex (lauaanplaat)
Aan 2 zijden (binnen en buitenring)een opstaande rand van 1cm berkenmultiplex (6mm dikte) en binnen en buiten draadstangen, 2 x 6 stuks, M6. Alle moeren voorzien van schotelringen, boven en onder. Het verband in deze constructie was erg goed! Het geeft beslist voldoende stevigheid.
De juiste maten weet ik niet meer (hoewel ik erin kon staan) , maar het ging per omwenteling 6 cm omhoog (buitenspoor) of omlaag (binnenspoor). Onder het spoor lag 4mm kurk.

De opstaande randen van het berkenmultiplex werd in delen (dacht iets van in stukken 50 cm ofzo) tegelijk met de opbouw (na justeren van de hoogte) kops eropgelijmt.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: SuSke op 08 juli 2012, 14:56:46 PM
citaat:
Geplaatst door Havoc

... Flexibele kunststof gebruiken voor de randen is een beetje tegenstrijdig met de bedoeling dat dit een verstijving moet zijn. ...[;)]


De "stijfheid" heeft alles te maken met "traagheidsmoment".
Een flexibele lat plat houden is zeer slap (grote vervorming) maar hou die zelfde lat recht (hoogste kant vertikaal) en je kan ze niet meer plooien.
Latjes vertikaal tegen de zijkant zetten zorgen ervoor dat je van die vergrootte weerstand tegen vervorming gaat gebruik maken.

Bij MDF moet je de boel niet gaan vernagelen op voorwaarde dat je:
- het loopvlak goed uitzaagd
- het vertikaal deel goed laat aansluiten
- een goede lijm gebruikt (met voorkeur voor PU-lijm)
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Havoc op 08 juli 2012, 21:54:28 PM
Ja Suske, maar als de Young modulus tien keer kleiner is dan moeten die latten weer groter zijn etc. Het is ook veel gemakkelijker om hetzelfde materiaal tegen elkaar te zetten dan 2 verschillende materialen. (ok, niet met polypropyleen en teflon maar die gaan we toch niet gebruiken)

Dunne multiplex met een multiplex randje lijkt me tot nu toe het gemakkelijkste om te vinden en te verwerken.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Frank_N op 08 juli 2012, 22:01:14 PM
Makkelijk niet, Johan, Je zal nauwkeurig te werk moeten [:)]
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: SuSke op 09 juli 2012, 20:05:25 PM
citaat:
Geplaatst door Havoc

Ja Suske, maar als de Young modulus tien keer kleiner is dan moeten die latten weer groter zijn etc. Het is ook veel gemakkelijker om hetzelfde materiaal tegen elkaar te zetten dan 2 verschillende materialen. (ok, niet met polypropyleen en teflon maar die gaan we toch niet gebruiken)

Dunne multiplex met een multiplex randje lijkt me tot nu toe het gemakkelijkste om te vinden en te verwerken.


traagheidsmoment: I= b*h^3/12
je ziet toch gelijk de invloed van het verschil tussen hoogte (dikte) en breedte van een lat die je op z'n kant zet.
Als je wil, kan je er nog de exacte berekening van het globale traagheidsmoment op loslaten.
Verder moet je ook niet overdrijven. Als je inderdaad gaat vergelijken tussen:
staal: E=210.000N/mm?
aluminium: 70.000N/mm?
hout: 10.000N/mm?
dan is staal natuurlijk het optimale maar onderschat de invloed van het eigen gewicht niet. Verder neem ik aan dat de feitelijke spanningen in het dragend materiaal niet van die grootorde zijn dat we tegen de elesticiteitsgrens van de materialen aan zitten.

Ik denk dat je het in deze zeker niet te ver moet gaan zoeken.
Als je er naar gaat rekenen dan denk ik dat je zelfs een spiraal kan maken uit op elkaar gelijmde platen styreen met twee verstijvingsribben aan de zijkanten en dat je dan met 8, hooguit 12 steunpunten op een doorsnee cirkel van 800mm er vlotjes uit komt.
Titel: klimspiraal en materiaal ervoor
Bericht door: Havoc op 09 juli 2012, 20:20:01 PM
Dat is voor volle balken dacht ik (te lang geleden). Hier is het eerder een U die op zijn platte kant ligt. Maar voor de rest heb je gelijk, ik ben het misschien (?) te ver aan het zoeken. Ik hoop ook dat met een Z treintje we onder de elestische grens blijven van 6mm multiplex. Kan natuurlijk ook een rekenfout zijn [:o)]

Maar de opstaande randen lijken me een goed idee. Al was het maar om iets te hebben dat de treinen er niet afdonderen.