Modelspoormagazine forum

Modelspoor, praktijk => Algemene praktijkvragen => Topic gestart door: dirkkerckhofs op 09 november 2011, 10:29:20 AM

Titel: dimmer verlichting
Bericht door: dirkkerckhofs op 09 november 2011, 10:29:20 AM
Nog eens een vraagje van een bleue in electronica  :I

Op een paar plaatsen op mijn baan zitten 12Vlampjes (zoals op foto) in huisjes die te hard schijnen. Ze zitten vastgelijmd in de gevels als buitenverlichting. Ik kan ze niet verwijderen. Daarom kocht ik een tijdje geleden dimmertjes: zie foto.

IMGhttp://i288.photobucket.com/albums/ll161/dirkkerckhofs/mijn%20modelbaan/DSC_1411.jpg/IMG

Op de dimmertjes staat "1.0K850M" Het witte stukje in het midden kan je draaien.

Ik heb ze op verschillende manieren proberen aansluiten, maar het is altijd alles of niks. Ofwel brandt het lampje op 100% ofwel brandt het niet. Normaal gezien zou het witte schijfje toch juist moeten dienen om te kunnen dimmen tot bvb. 50% ?

Wat doe ik fout? Hoe zou ik moeten aansluiten?

Dirk
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: PeterC op 09 november 2011, 12:57:58 PM
Dirk, 1K is een veel te grote weerstand voor die lampjes.  Het is normaal dat het alles of niets is.  Daarbij is het vermogen van die trimpotentiometertjes (dimmertjes zoals jij ze noemt) veel te laag voor zo'n gloeilampje.

Een simpele (goedkope) oplossing: zet 2 dergelijke lampjes in serie en ze geven maar de helft meer van het licht (voeding op ??n draadje - ander draadje naar tweede lampje - tweede draad van tweede lampje terug naar de voeding).

Wanneer je toch wil dimmen, zal je wat gegevens van die lampjes moeten geven (voltage en wattage) om een geschikte weerstand te berekenen.
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: Steam.N op 09 november 2011, 13:01:00 PM
Dirk,

de voeding moet je aansluiten op de twee pootjes die aan dezelfde kant van de potmeter staan.  De twee draadjes die naar de lamp gaan, daarvan sluit je eentje op een van die twee pootjes, en de andere draad aan het enkele pootje.

De vraag is wel hoe groot de stroom is die door het lampje gaat.  Die zou wel eens te hoog kunnen zijn voor die potmeter.

Waarom niet gewoon een weerstandje in serie met de lamp?
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: dirkkerckhofs op 09 november 2011, 20:23:22 PM
Bedankt voor de reacties. Dat van die weerstand had Gerolf me ook al eens aangeraden. Het probleem is dat ik niet exact weet hoe zwaar de lampjes zijn. Ik kocht ze in bulk in Houten ...
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: Steam.N op 09 november 2011, 21:16:42 PM
Dirk,

Meet de weerstand van de lamp.  
De voorzetweerstand zal qua grootte dicht in de buurt liggen.  

Voor de juiste waarde moet je wat spelen met verschillende waarden dicht in de buurt van de lamp-weerstand ...

Titel: dimmer verlichting
Bericht door: Gerolf op 10 november 2011, 09:40:42 AM
Zo'n klein potmetertje is zoals al gezegd ongeschikt. Stel dat je de juiste weerstand vindt, blijft de kans op doorbranden veel te groot.
citaat:
Geplaatst door Steam.N
Meet de weerstand van de lamp.
Dat gaat niet voldoende zijn. Een gloeilampje heeft immers een "koude" weerstand die veel lager is dan wanneer de lamp "heet" brandt.

Als het even kan is twee (of meer) dezelfde lampjes in serie plaatsen het eenvoudigst. Daarmee halveer je de spanning (of deel je ze door het aantal lammpjes)

Een andere oplossing zijn diodes (eventueel in ketting) plaatsen:
Bij een wisselstroomvoeding ga je met ??n diode de gemiddelde spanning meteen halveren: Je laat immers maar de helft van de tijd stroom door.
Bij een gelijkstroomvoeding zal je per (gewone) diode ongeveer 0.6 Volt minderen. Je dient er uiteraard op te letten dat je de diodes in de juiste richting verbindt: ??ntje verkeerd gepoold en er loopt geen stroom meer. Voor zulke lampjes zijn goedkope signaaldiodes, zoals het type 1N4148, BAX13, ... prima geschikt.
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: argilla op 10 november 2011, 10:23:04 AM

Zo'n klein potmetertje is zoals al gezegd ongeschikt. Stel dat je de juiste weerstand vindt, blijft de kans op doorbranden veel te groot.


Simpele en domme vraag misschien:
Geldt dit ook voor draadgewonden potentiometers (dat doorbranden) Gerolf ???
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: PeterC op 10 november 2011, 10:27:07 AM
Een potentiometer is zoals iedere weerstand voorzien voor een bepaald vermogen (of dat nu een koolstofweerstand of een draadgewonden is, blijft hetzelfde).  Zodra het vermogen dat de weerstand in warmte moet omzetten te groot wordt, neemt die afscheid met een rookwolk(je) [^].  Draadgewonden is wel voorzien voor grotere vermogens dan koolstof.
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: Gerolf op 10 november 2011, 11:09:10 AM
Als ik me goed herinner kunnen courante draadgewonden potmeters 3 Watt "dissiperen". Voor zo'n lampjes is dat waarschijnlijk voldoende.
Maar als je naar hun kostprijs kijkt zou ik toch kiezen voor diodes of serieschakeling.

PS: - voor je het vraagt - een draadgewonden potentiometer is om andere redenen niet bruikbaar om een loc te regelen [;)]
Titel: dimmer verlichting
Bericht door: Huugooke op 10 november 2011, 18:18:43 PM
Verlichting aansluiten op een transfo die minder dan 12V geeft?
Zelf stabiliseren met een IC uit de "78XX" serie. Heel simpele schakeling.
En de goedkoopste oplossing:
kleuren met stift!